منطق دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ١٢٢ - مشهودات

نبايد گشاد [١]، و كس‌ [٢] را بى‌گناه نبايد آزردن. و چنان كه گويند:

خداى بر هر [٣] چيزى‌ [٤] قادرست، و هر چيزى را [٥] داند:

ازين جمله بعضى‌ [٦] راست است‌ [٧]، چنان كه مثالهاء پيشين، و ليكن راستيش‌ [٨] بحجّت درست شود، و اگر مردم چنان انگارد، كه‌ [٩] اندرين جهان بيك دفعت حاصل شد، و با خرد [١٠] بود؛ و جهد كند كه شكّ كند [١١]، تواند شك كردن.

و [١٢] بعضى دروغ است- الّا بشرطى‌ [١٣]، چنان كه نشايد [١٤] گفتن:

[١] - نشايد گشاد- ن،- نبايد گشادن- م- ك،- نبايد گشايد- ه،- نبايد گشود- كب- ل- ع.

[٢] - كسى- د- كب- ن.

[٣] - بر همه- چيز- ه- ل- ن،- بر هر چيز- د.

[٤] - بر همه- چيز- ه- ل- ن،- بر هر چيز- د.

[٥] - چيز را- كب- ل،- چيز- ن.

[٦] - بعضى ازين جمله- آ.

[٧] - راستند- كب.

[٨] - بى: راستيش- ن،- راستى او- كب.

[٩] - كه وى- ن.

[١٠] - شد و با خوذ- م- ك،- شود و با خود- ه:- شود و با خرد- ن،- شد و يا خرد- د.

[١١] - بى: كند- ن- كه شكر كند- آ.

[١٢] - بى: و- ه،- تواند كردن كه شك كند- ن.

[١٣] - بشرط- ه.

[١٤] - بشايد- د- س.