منطق دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٦٧ - قياس نخستين

بود. و هر چه‌ [١] نتيجه وى راست نبود [٢] على كلّ حال چون‌ [٣] مقدماتش راست بوند آن قياس نبوند [٤]، پس چون شرط اين دو شرط است‌ [٥] قياسهاء اين شكل چهار بوند [٦].

قياس نخستين‌

از دو كلّىّ موجب‌ [٧].

مثال وى اگر كسى گويد- كه‌ [٨]: هر فلانى‌ [٩] باستار است، و هر باستارى‌ [١٠] بهمان است، از اينجا نتيجه آيد [١١] كه: هر فلانى‌ [١٢] بهمان است‌ [١٣]. چنان كه گوئى هر جسمى مصوّرست، و هر مصوّرى محدّث است،

[١] - هر قياس كه- ن.

[٢] - نباشد و- ن.

[٣] - بى: چون- ن،- پس چون- د،- چو- ق.

[٤] - نبود- كب،- بود آن قياس نبود- د،- بود آن قياس نباشد- ن.

[٥] - بود- كب،- شرط چون الخ- س،- چون در شكل اول دو شرط است- ن.

[٦] - باشد- ن.

[٧] - موجب بود- ن.

[٨] - بى: كه- د،- كه اگر كسى گويد- ه،- آنكه كسى گويد- ن.

[٩] - فلان- كب.

[١٢] - فلان- كب.

[١٠] - باستار- كب.

[١١] - آمد- د.

[١٣] - هر آب است و هر ب ج نتيجه دهد كه هر آ ج است- ن.