منطق دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٣٧ - پيدا كردن قضيه حملى و ايجاب و سلب و كليت و جزويت و آنچه اندر خور اين بود

و آن كس را [١] كه معده‌اش‌ [٢] را آفتى رسيده باشد ب. نام كنى‌ [٣]؛ پس آنگاه گوئى اب است‌ [٤]، همين معنى دارد [٥]؛ و باشد- كه ازين دو پاره‌ [٦]، يكى مفرد بود [٧]، و يكى مركّب.

اگر كسى گويد: گفتار ما كه‌ [٨] زيد نابيناست، يا [٩] نه بخانه است‌ [١٠]، موجب است- يا سالب؟

گوئيم‌ [١١]: موجب است، كه نابينا بجمله يكى محمول است، اگر اثبات‌ [١٢] كنيش قضيه موجب بود،- و [١٣] اگر نفى كنيش، قضيه سالب بود. پس‌ [١٤] چون گفتيم نابيناست، بلفظ: است، اثبات كرديم. پس‌ [١٥] قضيه، موجب‌

[١] - بى: را- م- ك- كب،- آن كسى- ل.

[٢] - معدش- ق‌

[٣] - بى: ب- ق،- رسيده با خوانى- ن.

[٤] - گوئى كه الخ- ل.- گوئى آبست- آ،- گوئى الف با است- ن.

[٥] - مفهوم گردد- ن.

[٦] - بى: از- م- ك- ل،- ازين دو بار- ط- ازين دو باز- آ.

[٧] - باشد- كب- ن.

[٨] - بى: گفتار ما- ن،- كه گفتار ما كه- آ- كب،- كه گفتار ما- د.

[٩] - و يا- كب.

[١٠] - يا نه نويسنده است يا نه- د، علاوه دارد.

[١١] - گوئيم كه- ط.

[١٢] - ايجاب- خ ه- ط.

[١٣] - بى: و- ه- ط- آ.

[١٤] - بود و- كب.

[١٥] - پس گوئيم- ط- خ ه- آ.