منطق دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٦٩ - قياسهاء شكل دوم

چنان كه كسى گويد: برخى‌ [١] گوهرها نفس است، و هر نفسى صورت علم پذيرد، پس برخى گوهرها صورت علم پذيرد؛ و اين نتيجه جزوى موجب است‌ [٢].

قياس چهارم‌

از صغرى موجب‌ [٣] جزوىّ، و كبرى سالب كلّى.

چنان كه كسى گويد: بعضى گوهرها [٤] نفس است و هيچ نفس جسم نيست. پس برخى گوهرها جسم نيست‌ [٥] و قياسهاء [٦] متصلات هم برين سان‌ [٧] بود.

قياسهاء [٨] شكل دوم‌

شرط درستى قياس شكل دوّم آنست- كه يكى‌ [٩] مقدّمه موجب بود، و يكى سالب و [١٠]. مقدمه كبرى بهر حال‌ [١١] كلّىّ بود، پس قياسهاى‌

[١] - موجبه كلى بود چنانكه گوئى بعض- ن.

[٢] - پس بعض گوهرها صورت پذيرد- ن.

[٣] - موجبه- آ.

[٤] - بعض گوهرها- ه،- بعضى گوهر- ط- د،- چنانكه گوئى بعض گوهرها- ن.

[٥] - بى: پس برخى گوهرها جسم نيست- ك،- پس بعض گوهرها جسم نباشد- ن.

[٦] - قياسها و- آ،- قياس- ط- د.

[٧] - بى: سان- ن،- بيان- كب.

[٨] - قياس- ل.

[٩] - يك- كب.

[١٠] - بى: و- ه،- قياس دوم آنست كه يك مقدمه او موجبه باشد و يكى سالبه و- ن.

[١١] - هر حال- ل،- بهر حالى- م- ك- آ.