منطق دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٥٤ - پيدا كردن حكمهاء نقيض

نبود. بيكى برّه گوسفند خواهند، و بيكى‌ [١] برج آسمان- خواهند [٢].

قولهاء ايشان نقيض يكديگر نبوند [٣]، و اين خلاف از جانب موضوع است.

يا گويد- كه‌ [٤]: شكر شيرين است، و شكر شيرين‌ [٥] نيست، يعنى‌ [٦] كه از شير كرده نيست. اين هر دو راست بوند [٧]، و نقيض يكديگر نبوند.

و اين خلاف از جانب محمول است، و اين حال آشكاره است- اينجا، و ببسيار جايگاه‌ [٨] اندر علمها پوشيده بود، و غلط افكند.

و ديگر شرط آنست- كه: بايد كه‌ [٩] اندر همگى، و پارگى خلاف نبود، چنان كه گويند: چشم فلان‌ [١٠] سياهست، و چشم فلان‌ [١١] سپيد است- نه سياه، و بسياهى‌ [١٢] سياهى ديده خواهند [١٣]، و بنفى سياهى مر جايگاه‌

[١] - بره گوسفندان الخ- ل،- بره گوسپند خواهد و يكى- د،- بره گوسفند خواهند و يكى- آ- ه- كب- ط،- بره گوسفند و ديگرى- ن.

[٢] - بى: خواهند- كب،- خواهد- د- ن.

[٣] - نبود- كب- د،- نباشد- ن.

[٤] - و يا گويند الخ- كب،- يا گويند الخ- ه- د،- يا گويند- آ.

[٥] - بى: كه- ن،- يا شكر الخ- ل،- و شكر شيرينى- د.

[٦] - يعنى بعضى- م- ك،- نيست و آن خواهى كه شكرين است- ن.

[٧] - بود- كب،- بى: يعنى كه از شير كرده نيست- ن.

[٨] - بسيار الخ- د- آ،- بسيار جايگاه كه- ه- ط،- ببسيارى جايگاه كه- م- ك.

بسيار جا در علوم- ن.

[٩] - بى: كه- ل،- شرط ديگر آنست كه در كل و جزو خلاف نباشد چنانكه كسى گويد. ن.

[١٠] - فلانى- كب،- سياهست و ديگر گويد سفيد است- ن.

[١١] - فلانى- كب،- سياهست و ديگر گويد سفيد است- ن.

[١٢] - بسياه- آ.

[١٣] - خواهد- د.