منطق دانشنامه علائى - ابن سينا - الصفحة ٣٦ - پيدا كردن قضيه حملى و ايجاب و سلب و كليت و جزويت و آنچه اندر خور اين بود

و آن پاره از وى- كه حكم بدو بود- كه هست، يا نيست؛ چنانكه اندرين مثال‌ [١]، حيوان بود، محمول خوانند.

و هر يكى ازين دو:

گاهى لفظى‌ [٢] مفرد باشد [٣]، چنانكه گوئى مردم حيوانست.

و گاهى لفظى‌ [٤] مركّب باشد، چنان كه گوئى: هر كر [٥] اطعام نگوارد، معده وى را [٦] آفتى رسيده باشد. كه آنجا [٧] جمله كفتار ما [٨]، كه طعامش نگوارد موضوع است، و جمله گفتار ما [٩] كه- معده ورا [١٠] آفتى رسيده باشد [١١] محمول است. و ليكن شايد كه لفظى‌ [١٢] مفرد، بدل هر يكى‌ [١٣] ازين دو جمله نهى- كه شايد- كه آن كس را [١٤] كه طعامش نگوارد انام‌ [١٥] كنى،

[١] - مثال است- ك.

[٢] - لفظ- ك- كب- ه- ط- د- آ- ظ،- گاه لفظى- ن.

[٣] - باشند- ق.

[٤] - لفظ- كب- ظ،- گاه لفظى- ن.

[٥] - مر كرا- ق- ل.

[٦] - او را- ط- د- آ- ن.

[٧] - ايثجا- كب- ه- ط- د- آ- ظ،- درين مثال- ن.

[٨] - گفتارهاى- ط- آ.

[٩] - گفتارهاى- ط،- گفتارها- آ،- بى: «كه طعامش» تا «گفتار ما»- م- ك.

[١٠] - بى: را- آ،- او را- د،- وى را- ل- ه- ط.

[١١] - بى: باشد- د.

[١٢] - لفظ- آ- ه- ط،- شايد لفظ- ن.

[١٣] - هر يك- د- ل.

[١٤] - بى: را- م- ك.

[١٥] - آن نام- م- ك،- ايام- آ،- الف نام- ن.