تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٣ - شرح آيات

/ ١٢

چنين است تجلّى پروردگار

شرح آيات

به نام خداى بخشنده مهربان.

[١] الْحَمْدُ لِلَّهِ الَّذِي خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ‌ ستايش از آن خداوندى است كه آسمانها و زمين را بيافريد.» خداى سبحان فقط به آفرينش آسمانها و زمين بسنده نكرد، بلكه زمام آنها را نيز به دست گرفت و كارهايشان به نظام آورد. پس هر چه در آسمانها و زمين است محدود است به حدودى معين كه آن را حكمت الهى و علم پهناور و قدرت مطلقه او معين فرموده است.

خورشيد را وزنى و فراخنايى است و حرارتى و جرم و مدارى و راهى و نهايتى و فاصله‌اى از ديگر خورشيدهاى شناور در فضا.

همچنين زمين و ماه و ستارگان ثابت و سيار. و چنين است حال هر موجودى بر روى زمين. حتى آن ذرّه خرد نيز حد و مرزى دارد كه از آن در نمى‌گذرد.

/ ١٣ وقتى كه مى‌گوييم حد و مرز هر چيز، مرادمان اين است كه هر شي‌ء در حد معينى پايان مى‌يابد و از آن پس از حليه وجود عارى مى‌گردد، يا به تعبير ديگر در خارج از حد خود معدوم مى‌شود. مثلا يك سيب در يك مساحت و در يك وقت محدود، يا به عبارت ديگر در مكان و زمان محدودى داراى موجوديت است. اما فراسوى آن مكان و زمان ديگر داراى وجودى نيست. همچنين خداوند تعالى به حكمت و قدرت خود براى وجود و عدم حدى معين كرده و هر شي‌ء را در حدود معينى موجود ساخته و پس از طى مراحل وجود به سر حد عدمش مى‌كشاند پس‌