تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٤١ - سوره الأعراف(٧) آيات ١٠٣ تا ١٠٨

هنگامى كه آدمى كافر مى‌شود در قلبش كفر را ترجيح مى‌دهد و رويكرد سليم به رويش بسته مى‌گردد، زيرا كفر نتيجه استكبار از حق و خود فريفتگى است و هنگامى كه آدمى به كفر پاسخ دهد تكبّر و غرورش فزونى مى‌يابد و به همين ترتيب پيش مى‌رود تا همه دريچه‌هاى قلبش بسته مى‌گردد، چه، استكبار، دشمن دريافت صحيح است.

/ ٣٩٤ [١٠٢] خداى تعالى امم پيشين را در زمانى هلاك نمود كه تمام علل و عوامل هلاكت در آنها پديد آمده بود، چون عهد شكنى و فسق. عهد شكنى يك حالت روانى است كه در هنگام روابط فرد با ديگر افراد بروز مى‌كند و دروغ و غيبت و تهمت و خلف وعده و تقلب و تدليس و نفاق همه و همه از مظاهر عهد شكنى هستند. شخص در امرى تعهدى مى‌كند ولى به تعهد خود پايبند نمى‌ماند. عدم دفاع از وطن و عدم همكارى در مبارزه با ظلم يا در مواجهه با مشكلات طبيعت همه از مظاهر عهد شكنى هستند.

اما فسق تجاوز از حد است در رفتار شخصى، مانند خوردن حرام و بى‌بها شمردن حقوق ديگران.

وَ ما وَجَدْنا لِأَكْثَرِهِمْ مِنْ عَهْدٍ وَ إِنْ وَجَدْنا أَكْثَرَهُمْ لَفاسِقِينَ‌- در بيشترينشان وفاى به عهد نيافتيم و بيشترين را جز نافرمان نديديم.»

/ ٣٩٥

[سوره الأعراف (٧): آيات ١٠٣ تا ١٠٨]

ثُمَّ بَعَثْنا مِنْ بَعْدِهِمْ مُوسى‌ بِآياتِنا إِلى‌ فِرْعَوْنَ وَ مَلائِهِ فَظَلَمُوا بِها فَانْظُرْ كَيْفَ كانَ عاقِبَةُ الْمُفْسِدِينَ (١٠٣) وَ قالَ مُوسى‌ يا فِرْعَوْنُ إِنِّي رَسُولٌ مِنْ رَبِّ الْعالَمِينَ (١٠٤) حَقِيقٌ عَلى‌ أَنْ لا أَقُولَ عَلَى اللَّهِ إِلاَّ الْحَقَّ قَدْ جِئْتُكُمْ بِبَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ فَأَرْسِلْ مَعِيَ بَنِي إِسْرائِيلَ (١٠٥) قالَ إِنْ كُنْتَ جِئْتَ بِآيَةٍ فَأْتِ بِها إِنْ كُنْتَ مِنَ الصَّادِقِينَ (١٠٦) فَأَلْقى‌ عَصاهُ فَإِذا هِيَ ثُعْبانٌ مُبِينٌ (١٠٧)

وَ نَزَعَ يَدَهُ فَإِذا هِيَ بَيْضاءُ لِلنَّاظِرِينَ (١٠٨)