تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٣٤ - رهنمودهايى از آيات

معناى واژه‌ها

٩٥ [عفوا]: اصل عفو به معناى ترك است و «عفوا» يعنى ترك كردند.

[بغتة]: ناگهانى، يعنى ناگهان بى‌هيچ نشانه‌اى امرى پديد آمدن.

٩٧ [بأسنا]: عذاب و «بؤس» به معناى فقر است.

/ ٣٨٧

عوامل تمدن و مراحل زندگى ملتها

رهنمودهايى از آيات

١- قرآن پس از آن كه داستانهاى پيامبران پيشين و قوم آنها را براى ما بيان كرد، باز گرديد تا نظرى به تاريخ افكند و برخى عبرتهاى آن را به ما بنماياند.

ملتها در طول تاريخ سه مرحله را مى‌گذرانند: مرحله شدت و سختى، مرحله رفاه و آسودگى، سپس مرحله فساد و هلاك. در اين سه مرحله رسالتهاى آسمانى حاضراند و اراده خدا سيطره دارد.

٢- هلاك ملتها امرى محتوم براى آنها نيست. اين هلاكت به سبب كفر ايشان است و عدم التزامشان به اوامر و رهنمودهاى الهى. پس اگر ايمان آورند و پرهيزگارى و خداى ترسى پيشه كنند خداوند درهاى رحمت خويش به روى آنان مى‌گشايد.

٣- آن سوى رفاه و آسودگى ظاهرى مكر پنهان خدايى كمين گرفته‌