تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٦٢ - غرور سبب كفر است

خدا آنان را به طوفان گرفتار كرد و ملخ و شپش و قورباغه و خون به امر پروردگار سبحان پديدار شد باز هم سر فرود نياوردند، زيرا مردمى بودند به فكر و عمل فاسد.

/ ٤٢١ رسمشان اين بود كه چون عذابى آشكار مى‌شد نزد موسى مى‌آمدند و تعهّد مى‌كردند كه هر گاه عذاب را از آنان دور سازد به او ايمان بياورند ولى پس از چندى باز هم به اعمال و عقايد پيشين خود روى مى‌آوردند. تا آن گاه كه كارشان در تكذيب رسول و غفلتشان از آيات حق تعالى به جايى رسيد كه به امر خدا دريا آنان را در خود غرقه ساخت.

شرح آيات

غرور سبب كفر است‌

[١٣٠] آنچه آدمى را به كفر و تكذيب آيات خدا وامى‌دارد استكبار و غرور اوست و هر چه تمدن و مدنيّت و توانگرى بشر بيش باشد، غرورش بزرگتر است.

براى آنكه خداوند غرور انسان را بشكند و پرده پندار از مقابل ديدگانشان بردارد تا حقيقت را بنگرند، پيامبران خود را به سويشان فرستاده است تا اين پيامبران هشدارشان دهند و آنان را از عذاب خدا بترساند و با تمام توان خود، در برانگيختن فطرت و تنوير قلوبشان و بيدار ساختن ايشان از خواب غفلت، سعى كند. ولى اگر با اين همه لطف و احسان، باز هم بر همان طريق ضلالت رهسپر شدند پروردگار عالميان هم براى هدايتشان راهى ديگر پيش پايشان مى‌گذارد، يعنى خود و اموالشان را به بعضى بلاهاى همه گير دچار مى‌سازد و اگر باز هم پند نگرفتند به عذاب شديدشان گرفتار مى‌سازد. از اين رو خداوند از آل فرعون چنين خبر مى‌دهد

وَ لَقَدْ أَخَذْنا آلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِينَ/ ٤٢٢ وَ نَقْصٍ مِنَ الثَّمَراتِ‌- قوم فرعون را به قحط و نقصان محصول مبتلى كرديم.» اينان پيش از اين به رودخانه‌هاى خود و به نيل كه همه خيرات سرزمينشان از آن بود مى‌باليدند. باران مراتعشان را سرسبز كرده بود و آب نيل بستانهايشان را پر