تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٦٢ - سازمان هرمى طاغوتيان

همان كشيدن نقشه‌هاى شوم براى گمراه ساختن مردم است. تا مگر گمراهى مردم سبب شود كه خود به اهداف خود برسند در اجتماعات همواره شبكه‌اى از مجرمان وجود دارد كه تحت رهبرى واحدى بر ضد مصالح مردم فعاليت مى‌كنند. اين شبكه كه در واقع سلطه طاغوتى است از افرادى تشكيل شده كه شيطان اعمال ناپسندشان را در نظرشان بياراسته است و در رأس آنها سركرده مجرمان قرار دارد.

وَ كَذلِكَ‌- و بدين سان.» شايد اشاره باشد به آخر آيه پيشين يا به همه آن آيه. يعنى در آنجا جماعتى هستند كه نابينايى معنوى را به رهشناسى و هدايت ترجيح مى‌دهند. اينان در هر شهر و ديارى سازمان مجرمان را تشكيل مى‌دهند.

جَعَلْنا فِي كُلِّ قَرْيَةٍ أَكابِرَ مُجْرِمِيها لِيَمْكُرُوا فِيها- در هر قريه‌اى مجرمانشان را بزرگانشان قرار داديم تا در آنجا مكر كنند.» رهبرى اين سازمان مكّار با كسى است كه جرائمش بيشتر باشد. زيرا اينان ارزشهاى افراد را بر حسب ميزان جرائمشان مى‌سنجند. هدف اين سازمان توطئه چينى عليه توده‌هاى مردم است.

وَ ما يَمْكُرُونَ إِلَّا بِأَنْفُسِهِمْ وَ ما يَشْعُرُونَ‌- ولى نمى‌دانند كه جز با خود مكر نمى‌ورزند.» سلطه طاغوتى چون بر ضد ملتى آشكار شود بسا شود كه آن ملت عليه طاغوت سر به شورش بردارد و بدان پايان دهد. در اين حال طاغوت به كيفر خود يعنى خوارى و عذاب دردناك خواهد رسيد. اما گاه مردم كوتاه مى‌آيند و آن سان كه بايد بر پاى نمى‌خيزند/ ١٨٤ در اين حال چون عذاب در رسد مردم و طاغوت را هر دو، درهم مى‌كوبد. بنا بر اين عاقبت مكر به مكر كننده باز مى‌گردد، خواه تنها و خواه با ديگران.

اين آيه طبيعت سلطه طاغوتى را رسوا مى‌كند و بيان مى‌دارد كه آن چيزى جز تجمع مجرمان نيست و نيروى آن در توطئه چينى‌هاى آن نهفته است و زمام رهبرى آن به دست مجرم بزرگتر. اگر مردم بتوانند طبيعت سلطه طاغوتى را بشناسند از زير