تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ١٥٦ - قاعده اضطرار

رابطه‌اى ايجاد مى‌كند تا مؤمن در اعمال خود- چه سلبى و چه ايجابى- به راهى برود كه از جانب خدا بدان راهنمايى شده است.

فَكُلُوا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ إِنْ كُنْتُمْ بِآياتِهِ مُؤْمِنِينَ‌- اگر به آيات خدا ايمان داريد، از ذبحى كه نام خدا بر آن ياد شده است بخوريد.» يعنى اگر ايمان و اعتقاد داريد كه خدا راه هدايت را از ضلالت بهتر مى‌شناسد پس بايد به هر چه فرمان مى‌دهد عمل كنيد و از فرمان او پيروى نماييد.

[١١٩] قرآن مى‌پرسد كه چه چيزى سبب شده كه بشر از خوردن چيزهايى كه حرام نشده‌اند امتناع كند.

وَ ما لَكُمْ أَلَّا تَأْكُلُوا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللَّهِ عَلَيْهِ وَ قَدْ فَصَّلَ لَكُمْ ما حَرَّمَ عَلَيْكُمْ إِلَّا مَا اضْطُرِرْتُمْ إِلَيْهِ‌- چرا از آنچه نام خدا بر آن برده شده است نمى‌خوريد و خدا چيزهايى را كه بر شما حرام شده است به تفصيل بيان كرده است، مگر آن گاه كه ناچار گرديد؟» يعنى با آن كه برخى از خوردنيها حرام شده ولى هنگامى كه ترك خوردن آنها سبب زيان بزرگى گردد و انسان ناچار به خوردن آنها باشد حلال است، پس چگونه مى‌توان از طعامى كه خداوند آن را حلال كرده است سرپيچى كرد و اين كار جز به مقتضاى هواى نفس نيست.

/ ١٧٦ برخى از مردم پيروى از هواى نفس خود را به رهنمودهاى الهى ترجيح مى‌نهند. آن گاه چيزهايى را كه خدا حرام نكرده و زيانى هم به حال آنها ندارند بر خود حرام مى‌كنند.

وَ إِنَّ كَثِيراً لَيُضِلُّونَ بِأَهْوائِهِمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ إِنَّ رَبَّكَ هُوَ أَعْلَمُ بِالْمُعْتَدِينَ‌- بسيارى بى‌هيچ دانشى ديگران را گمراه پندارهاى خود كنند. هر آينه پروردگار تو به متجاوزان از حد داناتر است.» كسانى هستند كه از حدود احكام خدا تجاوز مى‌كنند و اين تجاوز يا به زيادت است يا به نقصان. اينان از طريقه حق پيروى نمى‌كنند. معيار آن چيزى است كه خدا معين كرده نه آن كه بشر براى خود اختيار كرده است.