تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٣٦٣ - غرور سبب كفر است

از درختان ميوه ساخته بود ولى باران روى به نقصان نهاد تا هر چه باغ و بستانشان بود خشكيد.

لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُونَ‌- شايد پند گيرند.» و بدانند كه اين كرّ و فرّ مدنيت نه از آنهاست كه از خداى تعالى است.

[١٣١] بشر گاه به خواب غفلت مى‌رود ولى با هشدارى ديده مى‌گشايد و خويشتن را باز مى‌يابد. اما كسانى هستند رأى و نظرشان به فساد گراييده آن سان كه گويى مردگانند و به هيچ بانگى ديده نمى‌گشايند. مثلا انسان معمولى وقتى خود را بى‌نياز انگارد باد غرور در سرش مى‌گردد و بر اين و آن فخر مى‌فروشد ولى هنگامى ثروت و مكنت خويش از دست بدهد و در زمره فقرا درآيد باز هم به همان حالت انكسار پيشين خويش باز مى‌گردد و اى بسا در برابر سخن حق سر فرود آورد. اما كسانى هستند كه چنان دلشان تيره و ضميرشان فاسد شده كه به هيچ روى حتى پس از زوال نعمت عاجل به حالت طبيعى خود باز نمى‌گردند. چنين كسى اگر خود چيزى نداشته باشد به نعمت و ثروت و قدرت و عظمت نياكان خود مى‌بالد و باد به غبغب مى‌افكند و چون بلا را به چشم بنگرد هرگز اعمال ناپسند خود را سبب نزول آن نمى‌پندارد، زيرا خود را منشأ خير مى‌داند و اين بلا را به منشأ ديگر منسوب مى‌كند. قوم فرعون هم همه حسنات را به خود نسبت مى‌دادند و همه سيئات را به موسى (ع).

فَإِذا جاءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ قالُوا لَنا هذِهِ وَ إِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَطَّيَّرُوا بِمُوسى‌ وَ مَنْ مَعَهُ‌- چون نيكى نصيبشان مى‌شد مى‌گفتند: حق ماست و چون بديى به آنها مى‌رسيد موسى و همراهانش را بدشگون مى‌دانستند.» امروزه هم حال بر همين منوال است. نظامات فاسد، همه مشكلات را به گردن نيروهاى مخالف و حق طلب خود گذارند و هرگز حاضر نيستند قبول كنند/ ٤٢٣ وضع نابسامان اقتصادى و ايجاد وحشت و ترور آنهاست كه سبب عقب ماندن جامعه شده است.

أَلا إِنَّما طائِرُهُمْ عِنْدَ اللَّهِ وَ لكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ‌- آگاه باشيد آن‌