تفسير هدايت - المدرسي، السيد محمد تقي - الصفحة ٢٧٩ - چگونه متذكر حقيقت شويم

ميان بهشت و دوزخ جاى مرتفعى است مانند يك بارو. بر سر آن پيشوايان صلاح و نيكوكارى ايستاده‌اند. اينان مؤمنان و كافران را از سيمايشان مى‌شناسند بهشتيان را آواز مى‌دهند و به آنها سلام مى‌كنند و اجازه مى‌دهند كه به بهشت داخل شوند. در بهشت همه خواستهاى آنان برآورده مى‌شود و ديگر هواى چيز ديگر افزون بر آن را ندارند.

اما اينان چشم از جهنم مى‌گردانند زيرا از هول آن بر خود مى‌لرزند و چون فرياد و فغان اهل جهنم را بشنوند به وحشت مى‌افتند و مى‌گويند بار خدايا ما را با ظالمان در يك جاى قرار مده.

/ ٣٢٣ در اين آيات هم چون آيات پيش از آنها تصوير حقايق است باشد كه افراد بشر از تاريكى درون خويش قدم به آستان حقايق نهد.

شرح آيات

چگونه متذكر حقيقت شويم‌

[٤٤] براى اين كه بتواند بر فراموشى غلبه كند حقايقى را كه به نيروى عقل خويش به آنها راه مى‌يابد و به علم خويش بر آنها احاطه مى‌جويد در ياد داشته باشد و همچنين با احساس و بصيرت خود آينده را مشاهده كند بايد حقايق را در پيش روى خود مجسّم بنگرد و به نيروى خيال حقايق آينده را كه جز شبحى از آنها نمى‌بيند به ذهن نزديك سازد.

مثلا سربازى كه در پادگان مشق مى‌كند و مى‌داند كه به زودى در يك نبرد شركت خواهد جست، نيك مى‌داند كه اگر آموزشهاى نظامى را به خوبى فرا گيرد، در اين پيكار پيروز خواهد شد و اگر به خوبى فرا نگيرد مغلوب مى‌گردد. بنا بر اين سرباز بايد هميشه ميدان جنگ را در تصور خود داشته باشد و منافع پيروزى در جنگ و زيانهاى شكست را در ذهن خود مجسم سازد. همين حال را دارد محققى كه در كتابخانه‌اش به تحقيق مى‌پردازد و كارگرى كه در كارخانه‌اش كار مى‌كند و مديرى كه امور اداره‌اى را بر عهده دارد. همه اينها اگر به آينده اعمال خود بينديشند