الغارات - تلخیص و ترجمه عبدالمحمد آیتی - الصفحة ٧٥ - حكومت قيس بن سعد بن عباده انصارى رحمة اللّه عليه در مصر
عظمت است.
مسلمانان پس از او دو مرد را، جانشينىاش دادند. دو مرد صالح كه به كتاب خدا عمل مىكردند و سيرت نيكو داشتند. آن دو از سنت و آيين او تجاوز نكردند. خداوند آن دو را رحمت كناد. از پس آن دو حاكمى آمد كه بدعتها آورد و مردم به عيبجويى او زبان گشادند. نخست به زبان گفتند و سپس بر او خشم و كين آشكار كردند و او را بر افكندند و نزد من آمدند و با من بيعت كردند. من از خدا هدايت مىخواهم و مىخواهم كه مرا در پرهيزگارى يارى دهد.
وظيفه ما در برابر شما اين است كه به كتاب خدا و سنت رسول او عمل كنيم و حق او بگزاريم و نيكخواه شما باشيم. از خدا يارى مىخواهيم. خدا ما را بس است و بهترين كارساز است.
قيس بن سعد انصارى را به امارت به سوى شما فرستادم. پس ياريش كنيد و مددش رسانيد در كارهايى كه بر مقتضاى حق است. او را فرمان دادهام به نيكوكار شما نيكى كند و بر آنان كه در اين امر در ترديدند سخت بگيرد و با عوام و خواص به مدارا رفتار كند. قيس بن سعد از كسانى است كه من از ايمان او خشنودم و اميدم بر آن است كه اين مهم را صالح باشد و جز نيكى و خير نخواهد. از خداوند براى خود و براى شما عملى پسنديده و پاك و ثوابى فراوان و بخشايشى فراخ خواستارم. و السلام عليكم و رحمة اللّه و بركاته.
عبيد اللّه بن ابى رافع [١٥٨] در ماه صفر سال سى و شش چنين نويسد كه:
چون خواندن آن منشور به پايان آمد قيس از جاى بر خاست براى سخن گفتن و حمد و ثناى خداى به جاى آورد و گفت:
سپاس و ستايش خداوندى را كه باطل را ميرانيد و حق را زنده داشت و ستمكاران را به خوارى افكند.
اى مردم. ما با كسى بيعت كرديم كه پس پيامبرمان صلى اللّه عليه و آله بهتر از او نمىشناسيم. پس برخيزيد و بر كتاب خدا و سنت پيامبرش بيعت كنيد. اگر ما با شما بر طبق كتاب خدا و سنت رسولش عمل نكرديم بيعتى بر عهده شما نخواهيم داشت.
مردم برخاستند و بيعت كردند و ملك مصر و اعمال مصر بر او قرار گرفت و كارگزاران او به همه نواحى روانه شدند. مگر يكى از قراء آن كه مردمش قتل عثمان را بر نمىتافتند. در آنجا مردى بود از بنى كنانه كه او را يزيد بن حارث مىگفتند.
يزيد بن حارث نزد قيس بن سعد كس فرستاد كه ما نزد تو نمىآييم كارگزاران خود را بفرست كه زمين، زمين توست ولى ما را به حال خود رها كن تا ببينيم كه كار مردم به كجا مىكشد. و