در اثناى مطالعه تفسير دريافته ام كه جاى به جاى واژه هايى از چند لهجه ايرانى در نثر ابوالفتوح درآمده و يا تحت تأثير بعضى از لهجه ها، استعمالات غريب و خاصى در مورد افعال دارد كه گردآورى و ارائه آنها با ذكر مثالهاى متعدد خالى از فايده نيست. «ويلهلم گايگر» [١] ، مستشرق بزرگ آلمانى، در كتابِ پرمايه خود به نام اساس فقه اللُّغه ايرانى اظهار نظر مى كند:
زبان فارسى اگر بخواهد از گنجينه ثروتمند لهجه هاى محلّى خود مدد بگيرد، اصلاح و تغيير صورت بزرگى خواهد يافت.
اين قول حقيقتى است انكارناپذير؛ زيرا لغت را عامّه مردم وضع كرده اند و مى كنند؛ چه آنها مفاهيمى را درك مى كنند و يا واژه هايى كه به مردم يك جامعه عرضه مى شود، چنانچه با ذوق صاحبان آن زبان راست آيد، باقى و بر جاى مى ماند، وگرنه از ميان مى رود و به فراموشى سپرده مى شود. در تداول عامه مردم و بر سرِ زبان هاى عوام لغات و واژه هايى است كه گاهى مرادفى در زبانِ ادبى دارد و زمانى بدون مرادف است و در هر حال جمع آورى آنها ضرورى و مفيد است و نبايد به دور انداخته شوند.
بنابر همين نوع تفكر، از اين تفسير كبير هر چه به نظر مى آمد كه تحت تأثير