اكنون مطالب مندرج در كتب مزبور را به ترتيب تاريخى الأقدم فالأقدم عيناً نقل مى كنيم و سپس به ترجمه احوال و تاريخ حيات ابوالفتوح، كه از آن منقولات و مجموعه امارات قطعيّه استنباط مى شود، مبادرت مى ورزيم:
۱. از فهرست شيخ منتجب الدين ابوالحسن على بن عبداللّه بن الحسن بن الحسين بن بابويه رازى (م ۵۸۵ه ):
شيخ امام جمال الدين ابوالفتوح حسين بن علىّ بن محمّد خزاعى رازى، عالم و واعظ و مفسّر و متديّن بود. او را تصانيفى است؛ از آن جمله: تفسير موسوم به روض الجنان و روح الجنان فى تفسير القرآن در بيست مجلّد و روح الاحباب و روح الالباب فى شرح الشهاب. هر دو كتاب مزبور را من بر مؤلّف قرائت نموده ام. (فهرست منتجب الدين در اوّل مجلّد ۲۵ بحارالانوار، ص ۵ . [١]
۲. ترجمه از كتاب معالم العلماء تأليف رشيد الدين ابوجعفر محمد بن على بن شهرآشوب مازندرانى معروف به ابن شهرآشوب (م ۵۸۸ه ).
استاد من ابوالفتوح بن على رازى، از تأليفات اوست: روض الجنان و رَوح الجنان فى تفسيرالقرآن. زبان فارسى است، ولى عجيب است وشرح شهاب.
شيخى ابوالفتوح بن على الرازى له روض الجنان و روح الجنان فى تفسير القرآن فارسى إلاّ انه عجيب شرح الشبهات و ظاهراً شرح الشهاب (از معالم العلماء ابن شهرآشوب فصل فمن عرف بكنية نسخه خطّى كتابخانه ملك شماره ۳۵۶۶). [٢]