فارسى را، جز در همين تفسير در جاى ديگرى نتوان يافت؛ زيرا دواوين شعراء و مجموعه ادبيّات پارسى درى، از آغاز كار تاكنون، بارها بردست جاهلان متعصّب و غارتگران وحشى دستخوش پريشانى گرديده، شيرازه آن كراراً از هم پاشيده شد و اوراق آن را طوفانهاى حوادث و سوانح زمان پراكنده نموده و اينجا و آنجا پرتاب كرده و نابود ساخته است و هر قدر از آن اوراق يافته شود، غنيمتى است كه از آن گنجينه گرانبهاء بازيافته ايم.
آنچه موجب تأسف است اين است كه مؤلّف در اثناى ذكر آن شعرها، از نام شاعر و سراينده آن خوددارى و يا غفلت كرده و تنها به ذكر اشعار مورد تمثّل اكتفاء نموده كه ممكن است همين كار وى به سبب شهرت شاعران و معروفيّت ايشان در عصر شيخ بوده است.
ابوالفتوح اين اشعار را، گاهى در ترجمه آيات قرآنى و يا اشعار تازى به كار مى برد و تنها در سه مورد شاعر را معرّفى مى كند و نام آن سه شاعر كه به مناسبت نقل و استشهاد اشعار ايشان در اثناى تفسير برده شده، عبارتند از: حكيم سنايى شاعر متصوّف قرن پنجم و ششم هجرى، عنصرى شاعر دربار محمود غزنوى، و يوسف عروضى است.

اشعار به اسلوب وعظ و تذكير

اصولاً از قرن چهارم، سرودن شعر وعظ و اندرز و حكمت شروع مى شود و چند تن از شعراء، مخصوصاً كسائى (متولّد به سال ۳۴۱ه ) و پس از وى ناصر خسرو (متولّد به سال ۳۹۴ه )، اين كار را به مراحل كمال رسانيدند و بعد از آن دو، شاعران بسيارى از قبيل سنايى و معاصرانش به سرودن اين گونه اشعار مبادرت كردند. پس اگر اشعار واعظانه در تفسير شيخ ديده مى شود، نبايد به تازگى آن فكر كرد؛ بلكه پيش از وى شعراء به سرودن شعر در مضامين وعظ و پند و اندرز پرداخته اند و پس