۹. جمع آوردن كلمات عربى به سياق فارسى، كه از مدّتها پيش متداول بوده، در تفسير شيخ نيز استعمال شده و بسيارى از اسمهاى تازى به «ان» جمع بسته شد. جموع «خلقان» [١] و «مرتزقان» [٢] و «مذكوران» [٣] و «وصيّان» [٤] و «مريضان» [٥] و «كافران» [٦] و «مجلّدان» در تفسير ابوالفتوح ديده مى شود.
اين نوع جمع، يعنى جمع بستن كلمات عربى به شيوه فارسى، در كتاب ترجمه و قصّه هاى قرآن مبتنى بر تفسير ابوبكر عتيق نيشابورى نيز ديده مى شود. اينك نمونه اى چند از نيمه اوّل همين كتاب: مكاتبان (ص ۳۳۱؛ آيه ۶۱)، منافقان (ص ۳۳۱، آيه ۶۲)، خاصّگان (ص ۳۴۸)، راويه ها (ص ۳۵۰)، وعاها (ص ۳۵۰)، محفّه ها (ص ۴۳۷)، منجّمان (ص ۴۵۱)، معبّران (ص ۴۵۱)، خازنان (ص ۴۵۵)، كيّالان (ص ۴۵۹)، رسولان (ص ۵۹۲)، و جز آنها.
در همين كتاب اخير الذكر جموع عربى را به همان صورت كه هست و با احتساب جمع بودن آنها، بدون افزودن علامت جمع «ها ـ ان» فارسى مى آورد. نظير جواهر (ص ۴۳۷ و ۵۸۳) يواقيت (ص ۴۳۷ و ۵۸۳) و حُلَلْ (ص ۴۳۹ و ۵۸۹) معجزات (ص ۴۵۱) و كرامات (ص ۴۵۱) و سماطين (ص ۴۵۳) و تراجمه