اگر نماز شبان روزى به يك وضو بكند، روا باشد و بعضى دگر گفتند، در بدايت اسلام طهارت نماز كردن عند هر نمازى واجب بود؛ خداى تعالى اين حكم منسوخ بكرد به تخفيف، و اين قول از عبداللّه عمر روايت كرده اند. و اين حديث عبداللّه بن حنظلة بن ابى عامر غسيل الملائكة روايت كرد كه خداى تعالى عند هر نمازى وضو واجب كرد در ابتداى اسلام. آن گه منسوخ كرد آن را به استحباب مسواك كردن. و بريدة الأسلمى روايت كرد كه رسول صلى الله عليه و آله عند هر نمازى وضو تازه كردى، تا به آن سال كه فتح مكه كرد. آن سال چند نماز به يك وضو بكرد. عمر خطاب گفت: يا رسول اللّه ! هرگز چنين نكردى! گفت: قصد بكردم تا مردمان بدانند كه وضو كردن عند هر نمازى، واجب نيست... . و بعضى دگر گفتند مراد به آيت اعلام رسول صلى الله عليه و آلهبه آن كه وضو بر او واجب نيست، الاّ آنكه نماز خواهد كردن و اما پيش از آن واجب نيست چه بعضى مردمان گمان برند كه عند هر فعلى كه ابتدا خواهد كردن وضو بايد كردن خداى تعالى به اين آيه بيان كرد كه آن واجب نيست، الاّ عند نماز تا در خبر آوردند كه اگر كسى بر وضو نبودى كسى او را سلام نكردى جواب ندادى تا وضو باز نكردى حق تعالى اين حكم منسوخ كرد به تخفيف. قوله: «فَاغْسِلُوا وُجُوهَكُمْ» ؛ رويها بشويى. و حدّ غسل، اجراء الماء على العضو باشد؛ آب بر عضو روان كردن در حال اختيار و فراخى؛ چنان كه سائل شود از او در حال عذر و ضيق، مثل الدهن شرعاً؛ و امّا حدّ روى به نزديك ما از آنجا كه موى سر باشد تا محاذى موى زنخدان بر درازنا و بر پهنا؛ چندان كه انگشت مهين و ميانين بر او بگردد و هر چه از آن خارج باشد، از روى نيست و شستن آن واجب نيست. و فقهاء در طول ما را موافقت كردند و