تحقيق در تفسير ابوالفتوح رازي - عسکر حقوقی - الصفحة ١٥٥
زبان عربى تأليف و به زبان فارسى نيز ترجمه شده است. موضوع اين رساله هم مسئله امامت است كه از زبان كنيزكى به نام حسنيه كه نخست كافر بوده و بعد اسلام آورده و در محضر هارون الرشيد در باب مذهب شيعه و ابطال مذاهب اهل سنت بحث و مناظره كرده است در ص ۱۹۶، س ۱ كتاب كشف الحجب والأستار به نمره ۱۰۱۱، راجع به رساله حسنيّه نوشته شده:
الحسنية فى الإعتقادات العقلية والعبادات الشّرعيّة النقليّة بالفارسيّة لم اظفر على اسم مصنّفه أوّله حمد بى حدّ و ثناى بى عدّ مر واجب الوجودى را كه نظام اصول از فيض وجود اوست و انتظام فصول از لطف غير محدود است ـ الخ.
به هر صورت انتساب رساله مزبور به ابوالفتوح مورد ترديد است. شيخ ابراهيم استرآبادى، مترجم رساله مزبور، در باب الف اعتراف مى كند كه اصل عربى آن از شيخ ابوالفتوح رازى است و وى جز ترجمه آن به كارى ديگر دست نزده است.
۳. و نيز رساله تبصرة العوام فى الملل والنحل را به شيخ نسبت مى دهند؛ امّا اين نسبت هم مورد تأييد قرار نگرفته و گويند از تصانيف سيّد مرتضى است. اين كتاب ۲۸ باب است و در نكوهش صوفيه مطالبى دارد. و از همين جهت نمى توان به انتساب كتاب مزبور به ابوالفتوح بدون تأمّل گذشت؛ زيرا به شرحى كه به تفصيل گفته شد و مندرجات شرح شهاب شيخ نيز حكايت مى كند، شيخ به تصوّف متمايل بوده و انعكاسات متعدّدى نيز در تفسير كبير وى مشهود است.
تاريخ وفات شيخ
سال وفات ابوالفتوح در هيچ يك از مآخذ و منابعى كه درباره ترجمه احوال وى مطالبى جمع و ضبط شده، ذكر نشده و از اشاراتى كه در كتب رجال و تذاكر احوال