برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٧٦ - فضيلت تلاوت سوره

به شما انسانها آموخته است، با اين حال چگونه ولى نعمت اصلى خود را فراموش كرديد.

اين جمله، هشدارى است به همه انسانها كه بدانند دوران آنها ابدى و جاودانى نيست، همان گونه كه آنها جانشين اقوام ديگر شدند پس از چند روزى آنها نيز مى‌روند و اقوام ديگرى جانشين آنها خواهند شد.

به همين دليل بلا فاصله مى‌گويد: «پس هر كس كافر شود كفر او به زيان خودش خواهد بود» (فَمَنْ كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهُ).

«و كفر كافران در نزد پروردگارشان چيزى جز خشم و غضب نمى‌افزايد» (وَ لا يَزِيدُ الْكافِرِينَ كُفْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ إِلَّا مَقْتاً). خشم الهى به معنى بر چيدن دامنه رحمت و دريغ داشتن لطف از كسانى است كه مرتكب اعمال زشتى شده‌اند.

و به هر حال «كفرشان چيزى جز زيان و خسران به آنان نمى‌افزايد» (وَ لا يَزِيدُ الْكافِرِينَ كُفْرُهُمْ إِلَّا خَساراً).

(آيه ٤٠)- اين آيه پاسخ قاطع ديگرى به مشركان مى‌دهد و به آنها خاطر نشان مى‌سازد كه اگر انسان از چيزى تبعيت مى‌كند يا به آن دل مى‌بندد بايد دليلى از عقل بر آن داشته باشد، يا دليلى از نقل قطعى، شما كه هيچ يك از اين دو را در اختيار نداريد تكيه گاهى جز فريب و غرور نخواهيد داشت.

مى‌فرمايد: «بگو: اين معبودانى را كه جز خدا مى‌خوانيد به من نشان دهيد چه چيزى از زمين را آفريده‌اند»! (قُلْ أَ رَأَيْتُمْ شُرَكاءَكُمُ الَّذِينَ تَدْعُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ أَرُونِي ما ذا خَلَقُوا مِنَ الْأَرْضِ).

«يا اين كه در آفرينش آسمان شريكند»؟! (أَمْ لَهُمْ شِرْكٌ فِي السَّماواتِ).

با اين حال پرستش آنها چه دليلى دارد؟! معبود بودن فرع بر خالق بودن است، حال كه ثابت شد هيچ دليل عقلى براى مدعاى شما نيست، آيا دليلى از نقل در اختيار داريد؟ «آيا كتابى (آسمانى) در اختيار آنها گذارده‌ايم و آنها دليل روشنى از آن بر كار خود دارند»؟ (أَمْ آتَيْناهُمْ كِتاباً فَهُمْ عَلى‌ بَيِّنَةٍ مِنْهُ).

نه آنها هيچ دليل و بينه و برهان روشنى از كتب الهى در اختيار ندارند.