برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠ - فضيلت تلاوت سوره

بديهى است هيچ كس از آنها نمى‌توانست بگويد اين بتهاى سنگى و چوبى باران را از آسمان نازل مى‌كنند، گياهان را از زمين مى‌رويانند.

جالب اين كه بدون آن كه در انتظار پاسخ آنها باشد بلا فاصله مى‌فرمايد:

«بگو: اللّه» (قُلِ اللَّهُ).

در پايان آيه اشاره به مطلبى مى‌كند كه خود مى‌تواند پايه دليلى را تشكيل دهد، دليلى واقع بينانه و توأم با نهايت انصاف و ادب، به گونه‌اى كه طرف از مركب لجاج و غرور پايين آيد، و به انديشه و فكر بپردازد، مى‌گويد: «مسلما ما يا شما بر هدايت يا ضلالت آشكارى هستيم»! (وَ إِنَّا أَوْ إِيَّاكُمْ لَعَلى‌ هُدىً أَوْ فِي ضَلالٍ مُبِينٍ).

اشاره به اين كه عقيده ما و شما با هم تضاد روشنى دارد، بنابر اين ممكن نيست هر دو حق باشد، چرا كه جمع بين نقيضين و ضدين امكان ندارد.

(آيه ٢٥)- اين آيه باز همان استدلال را به شكل ديگرى- و با همان لحن منصفانه‌اى كه خصم را از مركب لجاجت و غرور فرود آورد- ادامه مى‌دهد، مى‌گويد: «بگو: شما مسؤول گناهان ما نيستيد، و ما نيز در برابر اعمال شما مسؤول نخواهيم بود» (قُلْ لا تُسْئَلُونَ عَمَّا أَجْرَمْنا وَ لا نُسْئَلُ عَمَّا تَعْمَلُونَ).

عجيب اين كه در اينجا پيامبر صلّى اللّه عليه و اله مأمور است در مورد خودش تعبير به «جرم» كند، و در مورد مخالفان تعبير به كارهايى كه انجام مى‌دهند! و به اين ترتيب اين حقيقت را روشن سازد كه هر كس بايد پاسخگوى اعمال و كردار خويش باشد، چرا كه نتايج اعمال هر انسانى چه زشت و چه زيبا به خود او مى‌رسد.

(آيه ٢٦)- اين آيه در حقيقت بيان نتيجه دو آيه قبل است، زيرا هنگامى كه به آنها اخطار كرد كه يكى از ما دو گروه بر حق و ديگرى بر باطليم، و نيز اخطار كرد كه هر كدام از ما مسؤول اعمال خويشتن هستيم، به بيان اين حقيقت مى‌پردازد كه چگونه به وضع همگى رسيدگى مى‌شود.

مى‌فرمايد: «به آنها بگو: پروردگار ما همه ما را در روز رستاخيز جمع مى‌كند، سپس در ميان ما به حق داورى مى‌كند» و ما را از يكديگر جدا مى‌سازد، تا هدايت شدگان از گمراهان بازشناخته شوند، و هر كدام به نتيجه اعمالشان برسند