برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٤ - فضيلت تلاوت سوره

در دنباله آيه پيامبر را مخاطب ساخته، مى‌فرمايد: «بگو: آيا كسانى كه مى‌دانند با كسانى كه نمى‌دانند يكسانند»؟! (قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ).

نه، يكسان نيستند «تنها خردمندان متذكر مى‌شوند» (إِنَّما يَتَذَكَّرُ أُولُوا الْأَلْبابِ).

گر چه سؤال فوق سؤالى است وسيع و گسترده ولى اشاره‌اى است به سؤال قبل؛ يعنى آيا كسانى كه مى‌دانند آن مشركان لجوج و كوردل با اين مؤمنان پاك و روشن ضمير و مخلص نابرابرند با كسانى كه از اين واقعيت روشن آگاه نيستند مساويند؟

اين جمله جزء شعارهاى اساسى اسلام است كه عظمت مقام علم و عالمان را در برابر جاهلان روشن مى‌سازد، و معلوم مى‌شود اين دو گروه نه در پيشگاه خدا يكسانند، و نه در نظر خلق آگاه، نه در دنيا در يك صف قرار دارند، و نه در آخرت، نه در ظاهر يكسانند و نه در باطن.

علم در اين آيه و آيات ديگر قرآن به معنى دانستن يك مشت اصطلاحات يا روابط مادى در ميان اشياء، و به اصطلاح «علوم رسمى» نيست، بلكه منظور از آن معرفت و آگاهى خاصى است كه انسان را به «قنوت» يعنى اطاعت پروردگار، و ترس از دادگاه او و اميد به رحمت خدا دعوت مى‌كند، اين است حقيقت علم، و علوم رسمى نيز اگر در خدمت چنين معرفتى باشد علم است، و اگر مايه غرور و غفلت و ظلم و فساد در ارض شود «قيل و قالى» بيش نيست.

(آيه ١٠)- خطوط اصلى برنامه بندگان مخلص: در حقيقت آيات گذشته كه مقايسه‌اى ميان مشركان مغرور و مؤمنان مطيع فرمان خدا و نيز ميان عالمان و جاهلان شده بود، در اينجا خطوط اصلى برنامه‌هاى بندگان راستين و مخلص را ضمن «هفت دستور» كه در طى چند آيه آمده و هر آيه با خطاب «قل» شروع مى‌شود بيان شده است.

نخست از تقوا شروع مى‌كند و به پيامبر صلّى اللّه عليه و اله دستور مى‌دهد: «بگو: اى بندگان‌