برگزيده تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٥ - فضيلت تلاوت سوره

فَلْيَذُوقُوهُ حَمِيمٌ وَ غَسَّاقٌ).

«حميم» به معنى آب داغ و سوزان كه يكى از نوشابه‌هاى دوزخيان است مى‌باشد، و «غساق» به قطراتى كه از پوست تن دوزخيان (و جراحات بدن آنها) بيرون مى‌آيد تفسير شده است.

(آيه ٥٨)- باز به انواع ديگرى از عذابهاى دردناك آنها اشاره كرده، مى‌گويد:

«و جز اينها، كيفرهاى ديگرى همانند آن دارند» (وَ آخَرُ مِنْ شَكْلِهِ أَزْواجٌ).

(آيه ٥٩)- سپس آخرين مجازات آنها را كه همنشينان بد با زبانى مملوّ از سرزنش است مطرح ساخته، مى‌گويد: هنگامى كه رؤساى ضلال وارد دوزخ مى‌شوند و با چشم خود مى‌بينند كه پيروان را نيز به سمت دوزخ مى‌آورند به يكديگر مى‌گويند: «اين گروهى است كه همراه شما وارد دوزخ مى‌شوند» اينها همان سران گمراهيند (هذا فَوْجٌ مُقْتَحِمٌ مَعَكُمْ).

«خوشامد بر آنها مباد»! (لا مَرْحَباً بِهِمْ).

«همگى در آتش خواهند سوخت» (إِنَّهُمْ صالُوا النَّارِ).

(آيه ٦٠)- به هر حال اين صدا به گوش پيروان مى‌رسد و از ناخوشامد گفتن رؤساى ضلالت سخت خشمگين مى‌گردند، رو به سوى آنها كرده، «مى‌گويند: بلكه خوشامد بر شما مباد كه اين عذاب را شما براى ما فراهم ساختيد، چه بد قرارگاهى است اينجا»؟! (قالُوا بَلْ أَنْتُمْ لا مَرْحَباً بِكُمْ أَنْتُمْ قَدَّمْتُمُوهُ لَنا فَبِئْسَ الْقَرارُ).

هدف پيروان از اين تعبير اين است كه آنها مى‌خواهند بگويند هر چه هست اين حسن را دارد كه شما رؤساى ضلالت نيز در اين امر با ما مشتركيد، و اين مايه تشفى قلب ماست.

(آيه ٦١)- ولى با اين حال پيروان به اين سخن راضى نمى‌شوند، چرا كه رؤساى ضلالت را كه عامل اصلى جرم بودند از خود مستحقتر مى‌دانند لذا رو به درگاه خدا كرده «مى‌گويند: پروردگارا! هر كس اين عذاب را براى ما فراهم ساخته عذابى مضاعف در آتش دوزخ بر او بيفزا» (قالُوا رَبَّنا مَنْ قَدَّمَ لَنا هذا فَزِدْهُ عَذاباً ضِعْفاً فِي النَّارِ).