تبليغ بر پايه قرآن، حديث و تاريخ - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٣٤٧ - حديث

حديث‌

٤٢٥. التوحيد به نقل از ابو الصلت عبد السلام بن صالح هروى: روزى مأمون از على بن موسى الرضا عليه السلام پرسيد: اى فرزند رسول خدا! معناى اين سخن خداوند عز و جل چيست: «و اگر پروردگار تو مى‌خواست، قطعا همه آنان كه در زمين‌اند، ايمان مى‌آوردند. پس آيا تو مردم را ناگزير مى‌كنى كه بگروند؟».

امام رضا عليه السلام فرمود: «پدرم موسى بن جعفر، از پدرش جعفر بن محمد، و او از پدرش محمد بن على، و او از پدرش على بن حسين، و او از پدرش حسين بن على، و او از پدرش على بن ابى طالب عليه السلام برايم روايت كرد كه مسلمانان به رسول خدا گفتند: اى رسول خدا! كاش هر قدر مى‌توانستى مردم را مجبور به پذيرش اسلام مى‌كردى تا شمارِ ما فراوان مى‌شد و بر دشمنانمان برترى مى‌يافتيم. رسول خدا فرمود: «با بدعتى كه خداوند عز و جل نسبت به آن چيزى به من نفرموده، او را ملاقات نخواهم كرد و من از متكلّفان [و سختگيران بر امّت‌] نيستم». در پى آن، خداوند متعال اين آيه را فرو فرستاد: اى محمد! «و اگر پروردگار تو مى‌خواست، همه آنان كه در زمين‌اند، ايمان مى‌آوردند»؛ امّا به شيوه وادار ساختن و از روى ناچارى در دنيا، همان گونه كه در آخرت با مشاهده عذاب، ايمان مى‌آورند، و اگر با آنان چنين كنم، استحقاق پاداش يا ستايشى از جانب مرا ندارند؛ ولى من خواسته‌ام تا آنان از روى اختيار، بى‌آن كه ناچار باشند، ايمان بياورند تا از سوى من، استحقاق قربت، كرامت و جاودانگى در بهشت جاويد را پيدا كنند.