به تصريح برخى روايات ، ائمه عليهم السلام افراد مختلف را با خصوصيات آنها مى شناسند . امام باقر عليه السلام مى فرمايد : إنّ اللّه أخذ ميثاقَ شيعتنا بالولاية لنا و هم ذر ... و عرّفهم رسول اللّه ـ صلى اللّه عليه و آله و سلم ـ و عرفهم عليا و نحن نعرفهم فى لحن القول ؛ [٢] به درستى كه خداوند از شيعيان بر ولايت ما عهده گرفته در حالى كه ايشان [ در عالم ] ذر بودند ... و ايشان را به رسول خدا صلى الله عليه و آله و امير المؤمنين عليه السلام شناساند و ما نيز آنها را از طرز گفتارشان مى شناسيم . و نيز مى فرمايد : ما وقتى شخصى را ببينيم ، حقيقت او را كه مؤمن است يا منافق مى شناسيم . [٣] امام صادق عليه السلام به عبد اللّه بن سليمان مى فرمايد : نَعم ، إنّ الإمام اذا أبصر إلى الرجل ، عرّفه و عرّف لونه و إن سمع كلامه من خلف حائط ، عرفه و عرّف ما هو ... ؛ [٤] بله ، به درستى كه امام ، هر گاه به كسى نگاه كند او را مى شناسد ، رنگ او را مى داند و اگر صداى او را از پشت ديوار بشنود ، او را مى شناسد و قصد او را مى داند ... مرحوم ملّا صالح مازندرانى در ذيل اين حديث مى نويسد : قول امام عليه السلام كه مى فرمايد : ما آنگاه كه مردى را ببينيم او را مى شناسيم ، بدين

[١] همان ، ص ٢٤٢ .[٢] همان ، ص ٤٣٨ .[٣] همان جا .[٤] همان ، ص ٤٣٩ .