مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٣٩٤
٢ . خدشه دار كردن اصل بنيادى «تحريف ناپذيرى قرآن»
از چالش هاى عمده اى كه متن برخى از روايات ، با آن رو به روست ، القاى ذهنيت تحريف پذيرى قرآن است . تعداد قابل ملاحظه اى از متون حديثى اين باب ، در ضمن يا ذيل قرائت آيه اى از قرآن ، بر آن افزوده اند : هذا تنزيل ، [١] هكذا نزلت ، [٢] و انزل جبرئيل على محمّد بهذه الآية . [٣] تصوّر اوّليه اين است كه افزوده ها ، همان الفاظ و عباراتى هستند كه بعدها در جريان قرائت ها به عمد، از آيات قرآن ، كاسته شده اند . رواياتى از اين دست ، مورد استناد مرحوم محدّث نورى در كتاب فصل الخطاب نيز قرار گرفته است . [٤] برابر متن حديث ٦٢ ، مردى در حضور امام صادق عليه السلام آيه شريفه «وَ قُلِ اعْمَلُواْ فَسَيَرَى اللَّهُ عَمَلَكُمْ وَ رَسُولُهُ وَ الْمُؤْمِنُونَ» [٥] را تلاوت نمود ؛ ولى آن امام در مقام تصحيح برآمده ، فرمود : ليس هكذا انما هى والمأمونون فنحن المأمونون . [٦] حديث ٦٣ نيز گوياى آن است كه امام ، آيه «هَـذَا صِرَ طٌ عَلَىَّ مُسْتَقِيمٌ» [٧] را «هذا صراط على مستقيم» ، به كسر لام و جرّ يا ، قرائت فرمود كه به نظر مى رسد ، مستلزم تحريف لفظى قرآن باشد ؛ زيرا اين گونه قرائت ، معناى آيه را به كلى تغيير مى دهد . [٨]
[١] ر.ك : الكافى ، ج ١ ، ص ٤٣٥ .[٢] ر.ك : همان ، ج ١ ، ص ٤١٤ .[٣] ر.ك : همان ، ج١ ، ص ٤١٦ و ٤١٧ .[٤] ر.ك : فصل الخطاب ، ص ٣٣٠ ـ ٣٣٤ .[٥] سوره توبه ، آيه ١٠٥ .[٦] الكافى ، ج ١ ، ص ٤٢٤ .[٧] سوره حجر ، آيه ٤١ .[٨] ر.ك : الكافى ، ج ١ ، ص ٤٢٤ .