همچنين ظهور ولايت مطلقه الهى در قيامت كه آيه شريفه «هُنَالِكَ الْوَلَايَةُ لِلَّهِ الْحَقِّ» ، [١] از آن سخن گفته است ، در متن حديث ٣٣ ، به ولايت اميرمؤمنان عليه السلام تفسير شده است . [٢] در مقابل ، آفت هايى چون : كفر ، فسوق و عصيان كه در سايه لطف و عنايت حق ، مورد كراهت و نفرت امت مسلمان [٣] و يا همه آدميان قرار گرفته اند ، بر دشمنان ولايت ، تطبيق يافته است . بر همين منوال ، حديثى وجود دارد كه محكمات كتاب را اميرمؤمنان و متشابهات آن را مخالفان وى ، توصيف فرموده است . [٤]

د . محدود كردن دايره مفاهيم عام يا مطلق ، تا حدّ منحصر شدن به يك مورد خاص

ظاهر برخى از آموزه هاى حديثى ، سطح مفهوم گسترده اى از كلام را به يك يا چند مورد خاص ، منصرف مى سازند ، حال آن كه با توجّه به فهم مستقيم آيه و به كمك شواهد و قرائن ، به نظر نمى رسد كه چنين محدوديتى منظور خداوند باشد . به عنوان مثال ، آيه «يَـأَيُّهَا الَّذِينَ ءَامَنُواْ ادْخُلُواْ فِى السِّلْمِ كَآفَّةً» [٥] و يا آيه «وَإِن جَنَحُواْ لِلسَّلْمِ فَاجْنَحْ لَهَا» ، [٦] به پيوند با على عليه السلام تفسير شده است . [٧] همچنين در حديث ٢٨ ، در بيان آيه «وَلَوْ أَنَّهُمْ فَعَلُواْ مَا يُوعَظُونَ بِهِ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ» ، [٨] عبارت «فى على» افزوده شده است . [٩]

[١] سوره كهف ، آيه ٤٣ .[٢] الكافى ، ج ١ ، ص ٤١٨ .[٣] ر.ك : مجمع البيان ، ج ٩ ، ص ١٣٣ ؛ الميزان ، ج ١٨ ، ص ٣١٣ .[٤] ر.ك : الكافى ، ج ١ ، ص ٤١٥ ـ ٤٢٦ .[٥] سوره بقره ، آيه ٢٠٨ .[٦] سوره انفال ، آيه ٦١ .[٧] ر.ك : الكافى ، ج ١ ، ص ٤١٥ و ٤١٧ .[٨] سوره نساء ، آيه ٦٦ .[٩] ر.ك : حديث هاى ٩ و ١٦ و ٢٤ و ٣٥ .