مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٣٣٨

مى نمايند . [١] از سوى ديگر ، روايات فراوانى تأييد شده كه در قرائت بدون تدبّر و انديشه قرآن ، خيرى نيست [٢] و برخى روايات نيز ، فقط براى عمل به قرآن ، ارزش قائل شده اند . [٣] براى رفع اين تعارض ها ، بايد به اين روايات ، نظمى داده شود تا علاوه بر اثربخشى هر مرحله ، بتواند مقدّمه اى براى مرحله بعد باشد و در نهايت ، اين مجموعه اثرگذار ، به هدف مشخّصى ـ كه همانا عمل بر اساس قرآن و رسيدن به قرب الهى است ـ دست يابد . افزون بر آنچه گذشت ، اگر اين نظام مندى صورت گيرد ، در مسير تعالى ارتباط با قرآن ، كسانى كه توان آن را دارند تا به مرحله بالاترى بروند ، تلاش مى كنند كه آن مرتبه را به دست آورند ؛ چرا كه در حديث آمده است : من اعتدل يوماه فهو مغبون ؛ [٤] كسى كه دو روزش مانند هم باشند [و پيشرفتى نداشته باشد] ، ضرر كرده است . كسى كه مى تواند «اشارات قرآنى» را دريابد ، پايش را از فهم «عبارات» آن فراتر مى نهد ، و آن كه به درك «لطائف» آن نائل آيد ، در اشاراتْ نمى مانَد . كسى كه توصيف لذّت تدبّر در قرآن را شنيده است ، قفل از قلب خود مى گشايد و از قرائت ، به تدبّر مى رسد ؛ چرا كه : «أَفَلَا يَتَدَبَّرُونَ الْقُرْءَانَ أَمْ عَلَى قُلُوبٍ أَقْفَالُهَآ» . [٥] اگر همه كسانى كه با قرآن اُنس پيدا كرده اند ، فرايند (Process) مطلوب را طى كنند و تلاش كنند كه به مرتبه بالاتر برسند ، مى توان انتظار داشت كه خروجىِ (Out Put) اين رابطه با قرآن ، اثر بسيار مطلوبى بر روى جامعه و محيط (فرا سيستم) بگذارد و جامعه اسلامى ، به جامعه اى قرآنى تبديل شود . هر مرحله اى از ساز و كار ، اثربخشى خود را دارد و در عين حال ، با نگاهى كل نگر ، همه اجزا ، اثرى فراتر بر جامعه