كسى كه بخشى از علم كتاب نزد او بود (آصف) ، گفت : من (تخت بلقيس را) قبل از چشم بر هم زدن ، براى تو مى آورم . و حال آن كه بر اساس حديث امام صادق عليه السلام ، همه علم كتاب ، نزد ائمه عليهم السلام است . [١] امام باقر عليه السلام در پاسخ بريد بن معاويه كه در مورد آيه «قُلْ كَفَى بِاللَّهِ شَهِيدَا بَيْنِى وَ بَيْنَكُمْ وَ مَنْ عِندَهُ عِلْمُ الْكِتَابِ» [٢] سؤال مى كند ، مى فرمايد : ايّانا عنى و عَلىٌّ أوّلُنا و أفضلُنا و خيرُنا بعد النبى ـ صلّى اللّه عليه و آله و سلم ـ ؛ [٣] منظور ، ما (اهل بيت) هستيم و على ، اوّل ما و افضل ما و بهترين ما بعد از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله است . علّامه مجلسى ، معتقد است كه ظاهر روايت ، بيانگر آن است كه مراد از كتاب ، قرآن است . همچنين احتمال دارد منظور ، جنس كتاب باشد ، پس معنا چنين مى شود كه «علم همه كتب ، نزد ماست» ... . [٤] بنا بر اين ، روشن است كه اسم اعظم يا علم كتاب ، يكى از منابع ائمه عليهم السلام است . همچنين تمام هفتاد و دو حرف اسم اعظم ، در كتاب است و امام عليه السلام نيز داراى كلّ علم كتاب است .

دوم . عرصه هاى علوم امامان

الف . منابع مكتوب علوم ائمّه عليهم السلام

١ . جفر

جفر ، در اصل به معناى بزغاله ، و جلد جفر ، به معناى پوست بزغاله است . جفر مطرح شده در روايات ائمّه عليهم السلام نيز به معناى پوست يا كيسه اى از پوست است . بر

[١] ر. ك : الكافى ، ج ١ ، ص ٢٢٩ .[٢] سوره رعد ، آيه ٤٣ .[٣] الكافى ، ج١ ، ص٢٢٩ .[٤] مرآة العقول ، ج ٣ ، ص ٣٤ .