مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٧٤
به كار رفته است ؛ در معناى طاعت : «لَا إِكْرَاهَ فِى الدِّينِ» ، [١] در معناى جزاء : «مَالِكِ يَوْمِ الدِّينِ» ، [٢] در معناى حساب: «ذَ لِكَ الدِّينُ الْقَيِّمُ» ، [٣] در معناى حكم: «لَا تَأْخُذْكُم بِهِمَا رَأْفَةٌ فِى دِينِ اللَّهِ» ، [٤] در معناى پيروى : «لا يدينون دين الحق (اى لا يطيعون)». [٥] از بررسى مجموع موارد استعمال كلمه دين اسلام در قرآن و تفسير ، چنين استفاده مى شود كه به معناى تسليم، اطاعت و كُرنش در برابر خدا به عنوان تمام حقيقت است و تا موقعى كه پذيرش واقعى و كامل حقيقت در فردى وجود داشته باشد ، آن فرد ، مسلمان است و دينى دارد كه مورد تأييد قرآن ، اسلام و روايات ائمّه معصوم عليهم السلام است .
تعريف اصطلاحى دين
تعاريف موجود از دين ، نشان از تفسيرهاى متفاوت و فراوان از دين است ؛ چون عمدتاً بين تعاريف موجود ، تفاوت هاى گسترده اى ميان سنّت هايى كه عموماً دين قلمداد شده اند ، وجود دارد . امروزه بسيارى از فيلسوفان ، به مشكلِ تعريف و تنوّع اديان ، از زاويه اى مثبت مى نگرند. تعريف دين از نظر جان ناس ، همان ماهيت دين است. او مى گويد: دين عبارت از يك نظام الهى است كه براى صاحبان خرد ، وضع شده و مشتمل بر اصول و فروع است . [٦] وى در ادامه، تعريفى غايت انگارانه اى از دين ارائه مى كند و مى گويد:
[١] سوره بقره ، آيه ٢٥٦ .[٢] سوره فاتحه ، آيه ٤ .[٣] سوره توبه ، آيه ٣٦ .[٤] سوره نور ، آيه ٢ .[٥] الميزان فى تفسير القرآن ، ج ٥ ، ص ٨ .[٦] تاريخ جامع اديان، ص ٧٩ .