ائمّه بر ارجاع به قرآن ، استناد به آيات و استدلال به ظواهر آن است . [١] اين ، در حالى است كه برداشت اوليه ما از برخى احاديث باب ، نشان مى دهد كه مفاد آن ، ظاهر آيات را به گونه اى نفى مى كند و آهنگى متضاد با آن دارد . در اين جا به عنوان نمونه ، مواردى را يادآور مى شويم :

الف . ارجاع ضمير به مرجعى از قواعد و قرائن لفظى ، خلاف آن را نشان مى دهند

در اين خصوص ، مى توان از حديث ٣٧ ياد نمود كه مرجع ضمير را در آيه «ائْتِ بِقُرْءَانٍ غَيْرِ هَـذَآ أَوْ بَدِّلْهُ» ، [٢] به على عليه السلام برگردانده است و مى گويد : «او بدّل عليا» ، [٣] با آن كه به صراحت در خود آيه ، كلمه «قرآن» ذكر شده است .

ب . تفسير واژه قرآنى ، برخلاف معناى لغوى و متعارف آن

از متن حديث ٧٨ ، چنين استفاده مى شود كه واژه «هون» در آيه «الَّذِينَ يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا» [٤] ، گويا به معناى «ترس» گرفته شده است : «هم الاوصياء من مخافة عدوّهم» ؛ حال آن كه نگارنده ، در جمع لغت شناسان ، كسى را نيافت كه لفظ «هون» را به معناى ترس گرفته باشد . به عنوان نمونه ، طبرسى ، [٥] ابن منظور ، [٦] خليل بن احمد [٧] و جوهرى ، [٨] هيچ كدام ، هون را به معناى ديگرى نگرفته اند . مفسرانى چون عكرمه و مجاهد ، آن را سكينه و وقار ، معنا كرده اند و ابن منظور ، هون را نقيض عز و

[١] ر.ك : همان ، ص ٢٠٥ .[٢] سوره يونس ، آيه ١٥ .[٣] الكافى ، ج ١ ، ص ٤١٩ ؛ و نيز حديث ٦٨ و ٩١ ، چنين وصفى دارند .[٤] سوره فرقان ، آيه ٦٣ .[٥] ر.ك : مجمع البيان ، ج ٧ ، ص ١٧٨ ـ ١٧٩ .[٦] ر.ك : لسان العرب ، ج ١٥ ، ص ١٦٣ .[٧] ر.ك : كتاب العين ، ج ٤، ص ٩٢ .[٨] ر.ك : صحاح تاج اللغة ، ج ٤ ، ص ٢٢٢٨ .