مجموعه مقالات فارسي کنگره بين المللي ثقة الاسلام کليني - مجموعه مؤلفان - الصفحة ٢٤٣
«أَوْحَيْنَآ إِلَيْكَ رُوحًا مِّنْ أَمْرِنَا» . [١] «يُلْقِى الرُّوحَ مِنْ أَمْرِهِ عَلَى مَن يَشَآءُ مِنْ عِبَادِهِ» . [٢] چنانچه روح در اين آيات ، به معناى وحى باشد، استعمال آن مجازى خواهد بود. در اين باره ، توضيح بيشترى خواهد آمد. ٦ . حضرت عيسى عليه السلام : در آيه ذيل، خداوند ، عيسى عليه السلام را روحى از جانب خود دانسته است : «إِنَّمَا الْمَسِيحُ عِيسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُولُ اللَّهِ وَكَلِمَتُهُ أَلْقَاهَآ إِلَى مَرْيَمَ وَرُوحٌ مِّنْهُ» . [٣] ٧ . فرستاده پروردگار نزد حضرت مريم عليهاالسلام «فَأَرْسَلْنَآ إِلَيْهَا رُوحَنَا فَتَمَثَّلَ لَهَا بَشَرًا سَوِيًّا ... قَالَ إِنَّمَآ أَنَا رَسُولُ رَبِّكِ لِأَهَبَ لَكِ غُلَامًا زَكِيًّا» . [٤] از تعبير «لاهب» استفاده مى شود كه اين روح ، صرفا بشارت دهنده نبوده است ؛ بلكه در پديد آمدن عيسى عليه السلام دخالت داشته است. [٥] با توجّه به مصاديق مختلفى كه براى روح ، ياد شد ، اين سؤال وجود دارد كه آيا لفظ روح ، مشترك لفظى است؛ يا اين كه در پاره اى موارد به نحو حقيقى و در پاره اى موارد به نحو مجازى به كار رفته است؛ يا اين كه مشترك معنوى است و در همه موارد ، به طور حقيقى به كار رفته است؟ در ادامه مباحث ، به دنبال جواب اين سؤال هستيم.
ديدگاه مفسّران در باره روح
مفسّران قرآن ، در تفسير روح ، به طور عمده ، سه مشكل دارند: ١ . تشتّت آرا ؛
[١] سوره شورى ، آيه ٥٢.[٢] سوره غافر ، آيه ١٥.[٣] سوره نساء ، آيه ١٧١.[٤] سوره مريم ، آيه ١٧ـ١٩.[٥] در موارد ديگر ، مانند يحيى و اسحاق، تعبير «بشارت» آمده است.