دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ری‌شهری، محمد - الصفحة ٥٥

با عنايت به صحّت سند اين روايت، اين سؤال پيش مى آيد كه : آيا مدلول آن مى تواند با ساير روايات ، تعارض داشته باشد؟ پاسخ ، اين است كه : خير ؛ زيرا : اوّلاً اين متن با همين سند ، در دو كتاب الإمامة و التبصرة و علل الشرائع نقل شده و در پايان آن ، عبارت «ظاهر أو باطن» ذكر شده است. [١] بنا بر اين ، به نظر مى رسد كه متن بصائر الدرجات ، افتادگى داشته باشد. ثانيا مؤلّف كتاب بصائر الدرجات نيز اين متن را در كنار متونى آورده است كه به امامِ ظاهر و باطن ، اشاره دارند. روايت بعدى در اين متن ، به وجود حجّت غايب تصريح دارد. عنوان بعدى نيز درباره لزوم وجود هميشگىِ حجّت است كه حتّى اگر تنها دو نفر در روى زمين باشند ، يكى از آنان حجّت خواهد بود. ثالثا كتاب بصائر الدرجات در زمان غيبت صغرا و توسّط يك مؤلّف امامىِ معتقد و خالص ، نگاشته شده است . پس طبيعى است كه اين شخص ، متنى مخالف معتقدات رسمىِ خود را نقل نمى كند. رابعا مفهوم اين روايت ، آن است كه زمين ، تنها با وجود امامِ ظاهر باقى مى ماند؛ در حالى كه اكنون بيش از هزار سال از زمان حضور گذشته و دنيا همچنان باقى است! خامسا رواياتى كه به امام ظاهر و باطن اشاره دارند ، بسى بيشتر و قوى تر از متنى هستند كه تنها ظاهر بودنِ امام را بيان كرده است . بنا بر اين ، در فرض تعارض متون، آن گروه مقدّم مى شوند .