على با قرآن است و قرآن با على است و اين دو ، هرگز از هم جدا نمى شوند تا در كنار حوض [كوثر] بر من وارد شوند . يا فرموده است : عَلِيٌّ مَعَ الحَقِّ وَالحَقُّ مَعَهُ ، لا يَفتَرِقانِ حَتَّى يَرِدا عَلَيَّ الحَوضَ . [١] على با حق است و حق با على است و اين دو ، تا زمانى كه در روز قيامت در كنار حوض [كوثر] بر من وارد شوند ، از هم جدا نخواهند شد . بنا بر اين ، اگر استظهار از حديث ثقلين در استدلال به آن براى اثبات استمرار امامت اهل بيت عليهم السلام صحيح باشد ، طبق اين احاديث بايد بگوييم امام على عليه السلام تا قيامت ، زنده است . پاسخ اين شبهه ، اين است كه قياس اين دو حديث با حديث ثقلين، قياس مع الفارق است ؛ زيرا جمله «لَن يَفتَرِقا» در حديث ثقلين ، مسبوق به جمله «إنِّي تارِكٌ فيكُم الثَّقَلَينِ» و «إن تَمَسَّكتُم بِهِما لَن تَضِلُّوا» است و اين دو جمله ـ كه دو قرينه روشن بر استمرار امامت اهل بيت عليهم السلام اند ـ در دو حديث ياد شده وجود ندارند . به سخن ديگر، پيوستگى امام با قرآن و حق ، اگر با موضوع جانشينى و ضرورت تمسّك به جانشين مطرح شود ، يك معنا دارد و اگر بدون آن مطرح گردد ، معنايى ديگر دارد . در حديث ثقلين ، پيوستگى اهل بيت با قرآن ، همراه با جانشينى آن دو براى پيامبر خدا و وجوب تمسّك به آنها تا قيامت آمده است . از اين رو ، بر استمرار

[١] المستدرك على الصحيحين : ج ٣ ص ١٣٤ ح ٤٦٢٨ ، المعجم الأوسط : ج٥ ص ١٣٥ ح ٤٨٨٠، المعجم الصغير : ج ١ ص ٢٥٥ ح ٧٠٥ ، كنز العمّال : ج١١ ص٦٠٣ ح ٣٢٩١٢ ؛ الأمالى ، طوسى : ص ٤٦٠ ح ١٠٢٨ ، الطرائف : ص ١٠٣ ح١٥٢ ، الصراط المستقيم : ج ٣ ص ١٦٣ ، كشف الغمّة : ج ١ ص ١٤٨ .[٢] الخصال : ص ٤٩٦ ح ٥ ، الأمالى ، صدوق : ص ١٥٠ ح ١٤٦ ، المناقب ، ابن شهر آشوب : ج٣ ص٦٢ ، الطرائف : ص١٠٣ ح١٥٠ ، الصراط المستقيم : ج١ ص٢٧٥؛ تاريخ بغداد : ج ١٤ ص ٣٢١ ش ٧٦٤٣ ، تاريخ دمشق : ج ٤٢ ص٤٤٩ ح ٩٠٢٥ .