دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٤٧
تو بر خيرى . از مجموع آنچه دو تن از همسران پيامبر صلى الله عليه و آله (اُمّ سلمه و عايشه) در معناى «اهل بيت» از پيامبر خدا روايت كرده اند [١] و آنچه هفده تن از اصحاب پيامبر خدا درباره آن ، گزارش كرده اند ، [٢] و آنچه اهل بيت عليهم السلام ، خود در تفسير «اهل بيت» گفته اند [٣] ، چنين بر مى آيد كه تنها گروهى خاص از نزديكان پيامبر صلى الله عليه و آله «اهل بيت» شمرده مى شوند و حتّى همسران پيامبر صلى الله عليه و آله جزو آن نيستند . بدين ترتيب ، مجال كمترين شك در مقصود از «اهل بيت» براى محقّق منصف ، باقى نمى ماند . [٤] مضمون و سياق آيه تطهير نيز مؤيّد احاديثى است كه «اهل بيت» را به جمع خاصّى از نزديكان پيامبر صلى الله عليه و آله تفسير كرده اند . به علاوه ، سيره عملى پيامبر خدا در تبيين اين آيه شريف ـ از هنگامى كه براى دفع احتمال ورود همسرانش در عنوان «اهل بيت» ، مانع از ملحق شدن همسر بزرگوارش اُمّ سلمه به «اصحاب كسا» شد تا هنگام مرگ ، [٥] ـ به گونه اى بود كه هيچ گونه اختلافى در مفهوم و مصداق «اهل بيت» باقى نمى گذاشت و در زمان حيات ايشان ، جز گروه خاصّى از نزديكان پيامبر صلى الله عليه و آله كه از نظر علمى و عملى ، شايستگى هدايت و رهبرى امّت اسلامى را داشتند ، كسى مدّعى اين عنوان نبود . [٦]
[١] ر . ك : اهل بيت در قرآن و حديث : (بخش يكم / فصل يكم : همسران پيامبر و مفهوم اهل بيت) .[٢] ر . ك : اهل بيت در قرآن و حديث : (بخش يكم / فصل دوّم : اصحاب پيامبر و مفهوم اهل بيت) .[٣] ر . ك : اهل بيت در قرآن و حديث : (بخش يكم / فصل سوّم : اهل بيت ومفهوم اهل بيت) .[٤] اين نكته بديهى مى نمايد كه «اهل بيت» در آيه تطهير ، شامل پيامبر صلى الله عليه و آله نيز مى شود ؛ ولى در حديث ثقلين كه «اهل بيت» به عنوان جانشينان پيامبر خدا مطرح شده اند ، پيامبر صلى الله عليه و آله از «اهل بيت» خارج است .[٥] ر . ك : اهل بيت در قرآن و حديث : (بخش يكم / فصل چهارم : درود فرستادن پيامبر بر اهل بيت و تخصيص ايشان در امر به نماز) .[٦] براى آگاهى بيشتر، ر . ك : اهل بيت در قرآن و حديث : (بخش يكم : مفهوم اهل بيت) .