دانشنامه ميزان الحكمه - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٤٢
سه . صحت و صدور حديث ثقلين
تأمّل در تواتر «معنوى» و بلكه «لفظىِ» حديث ثقلين و كثرت راويان آن در همه طبقات از يك سو ، و ناهمگونى گروه هاى فكرى و سياسى گزارش كننده اين حديث از سوى ديگر ، هر گونه ترديد در صدور آن را برطرف مى سازد و پژوهشگر را از ارزيابى سند ، بى نياز مى كند . با اين وصف ، بررسى موردى اسناد حديث ثقلين نيز صحّت و اعتبار بسيارى از آنها را نشان مى دهد . موارد زير ، از بررسى موردىِ اسناد ، به دست آمده است : الف ـ متن صحيح مسلم به نقل از زيد بن ارقم ، صحيح و مورد قبول اهل سنّت است . ب ـ ناصر الدين آلبانى ، روايت سنن الترمذى به نقل از جابر بن عبد اللّه انصارى را صحيح شمرده است . [١] ج ـ آلبانى ، روايت ترمذى به نقل از زيد بن ارقم و ابو سعيد خُدرى را صحيح دانسته است . [٢] د ـ حاكم نيشابورى ، گزارش زيد بن ارقم درباره خطبه پيامبر صلى الله عليه و آله در غدير خُم را صحيح دانسته و ذهبى نيز اين سخن را تأييد كرده است . [٣] ابن كثير ، صحّت اين حديث را به نقل از استاد خود ، ذهبى ، گزارش كرده است . [٤] ه ـ هيثمى ، روايت زيد بن ثابت را معتبر دانسته و گفته است : سندهاى آن ، خوب است [٥] ... طبرانى، آن را در المعجم الكبير نقل كرده است و رجال حديث ، ثقه هستند . [٦]
[١] ر . ك : سلسلة الأحاديث الصحيحة : ج ٤ ص ٣٥٦ ح ١٧٦١ .[٢] ر . ك : صحيح الجامع الصغير : ج ١ ص ٤٨٢ ح ٢٤٥٨ .[٣] ر . ك : المستدرك على الصحيحين : ج ٣ ص ١١٨ ح ٤٥٧٦ و ص١٦١ ح٤٧١١ .[٤] ر . ك : البداية و النهاية : ج ٥ ص ٢٠٩ .[٥] ر . ك : مجمع الزوائد : ج ٩ ص ٢٥٦ ح ١٤٩٥٧ .[٦] ر . ك : مجمع الزوائد : ج ١ ص ٤١٣ ح ٧٨٤ .