٣٧٠٦.عيون أخبار الرضا عليه السلام ـ به نقل از فضل بن شاذان ـ: مأمون از امام رضا عليه السلام درخواست كرد كه خلاصه اسلام را، به طور موجز و مختصر، برايش بنويسد. ايشان برايش چنين نوشت: «خلاصه اسلام ، عبارت است از گواهى دادن به اين كه معبودى جز ايزد يگانه و بى انباز نيست. معبودى است يكتا، يگانه، تك، بى نياز، قائم به ذات، شنوا، بينا، توانا، ديرين، پاينده، ماندگار، دانايى كه هيچ نادانى اى در او راه ندارد، توانايى كه هيچ ناتوانى اى در او نيست، بى نيازى كه هرگز نيازمند نمى شود و دادگرى كه هيچ گاه ستم نمى كند. آفريننده همه چيز است. چيزى همانند او نيست. همتا و ضدّ ندارد. مانند و همسان برايش نباشد. مقصود در پرستش و نيايش و اميد و بيم ، اوست. ديگر: گواهى دادن به اين كه محمّد ، بنده و فرستاده و امين و برگزيده اوست و منتخب او از ميان خلقش، و سَروَر رسولان و خاتم پيامبران و برترينِ جهانيان است. پس از او ، پيامبرى نيست، و آيين او جاى گزينى ندارد و شريعتش تغيير نمى پذيرد، و همه آنچه محمّد بن عبداللّه آورده ، حقّ آشكار است. و ديگر : تصديق او و همه فرستادگان خدا و پيامبران و حجّت هاى او ، كه پيش تر بوده اند . ديگر: تصديق كتاب راست و عزيز او ، كه باطل ، نه از پيش رو و نه از پشت سرش ، بدان راه ندارد و از سوى خداى حكيم و ستودنى فرو فرستاده شده است . در بردارنده همه كتاب ها[ى آسمانى پيشين ]است و از آغاز تا انجامش ، حق است. به آيات محكم و متشابه آن و خاص و عامّش و نويدها و بيم هايش و ناسخ و منسوخش و داستان ها و خبرهايش ، ايمان داريم، و هيچ مخلوقى نمى تواند همانند آن را بياورد. ديگر : آن كه راه نماى پس از او (پيامبر صلى الله عليه و آله ) و حجّت بر مؤمنان و عهده دار امر مسلمانان و سخنگوى قرآن و دانا به احكام آن ، برادر و جانشين و وصىّ و ولىّ اوست، همو كه براى پيامبر صلى الله عليه و آله به منزله هارون براى موسى بود؛ يعنى علىّ بن ابى طالب، اميرمؤمنان و پيشواى پرهيزگاران و جلودار خوبان و روسپيدان و برترينِ اوصيا و وارث دانش پيامبران و فرستادگان . و پس از او ، حسن و حسين ، دو سرور جوانان بهشتى، سپس علىّ بن الحسين زين العابدين، سپس محمّد بن على گستراننده دانش پيامبران، سپس جعفر بن محمّد صادق ، وارث دانش اوصيا، سپس موسى بن جعفر كاظم، سپس علىّ بن موسى رضا، سپس محمّد بن على، سپس علىّ بن محمّد، سپس حسن بن على، سپس حجّت قائم كه مورد انتظار است . درودهاى خداوند ، بر ايشان باد! گواهى مى دهم كه ايشان وصىّ و امام هستند، و زمين در هيچ عصر و زمانى ، از وجود حجّت خداى تعالى بر خلقش خالى نيست، و ايشان اند دستگيره استوار و پيشوايان هدايت و حجّت بر مردم دنيا تا آن گاه كه [قيامت فرا رسد و] خدا زمين و زمينيان را به ارث برد».