فلسفه اخلاق - غرویان، محسن - الصفحة ٥٩
اسلام، چون مطابق با فطرت آدميان و برطبق نيازهاى ثابت انسانها است، ثابت و مطلق مىباشد؛ مثلًا، راستگويى، كمك به مظلوم، عدالت، امانت، تواضع و احترام به والدين نمونههايى از اخلاقيات ثابت در اسلام است.
دروغ مصلحتآميز و شبهه نسبيّت اخلاق اسلامى برخى مىگويند: در اسلام، دروغ مصلحتآميز مجاز دانسته شده و اين به معناى آن است كه از نظر اسلام، راست گفتن در همه موارد حُسن ندارد و دروغگويى نيز در همه موارد قبيح نيست، پس اسلام نيز مانند برخى از مكاتب ديگر، قايل به نسبيّت اخلاق است! براى پاسخ به اين شبهه، توضيحى لازم است: فرض كنيد كسى درصدد است بىگناهى را به قتل برساند. او هم متوارى مىشود و در جايى مخفى مىگردد كه شما از آن اطلاع داريد. حال اگر شخص جانى از شما بپرسد كه آيا مخفيگاه فرد متوارى را مىدانيد يا نه، شما بايد به دروغ، اظهار بىاطلاعى كنيد و به اين وسيله، جان بىگناهى را حفظ كنيد، نه اينكه با راست گفتن او را در معرض خطر قرار دهيد. در اينجا، شما بين دو كار مردّد و متحيّر مىشويد: آيا راست بگوييد كه مستلزم قتل بىگناه است و يا جان وى را نجات دهيد كه لازمهاش دروغ گفتن است؟
به تعبير ديگر، شما بين خوب و خوبتر و يا بين بد و بدتر مردّد هستيد؛ اگر بين راست گفتن و نجات جان بىگناه مردّد باشيد، در حقيقت، بين «خوب» و «خوبتر» مردّد هستيد. و اگر بين دروغ گفتن و قتل بىگناه مردّد باشيد، در حقيقت، بين «بد» و «بدتر» ترديد داريد.
حكم عقل در اينگونه موارد اين است كه انسان بايد از بين خوب و