فلسفه اخلاق
 
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص

فلسفه اخلاق - غرویان، محسن - الصفحة ٦٠

خوب‌تر، دومى را انتخاب كند، همچنين از بين بد و بدتر، بَد را برگزيند.
اين حكم عقلى، يك حكم مطلق است. بنابراين، همواره بايد در موارد ترديد بين راست گفتن و نجات جان بى‌گناه، دومى را اختيار كرد، همچنين در موارد تحيّر بين دروغ‌گفتن و قتل انسان بى‌گناه، دروغ را انتخاب نمود.
برخى از صاحب‌نظران اين مسأله را به‌صورت ديگرى حل كرده و گفته‌اند: اصلًا قضيه «راستگويى خوب و دروغگويى بد است» به‌طور مطلق درست نيست، بلكه بايد گفت: «راستِ مفيد براى جامعه خوب است»، و در مقابل، «دروغِ مضر به حال جامعه بد است.» بنابراين، موضوعِ دو قضيه اخلاقى مذكور از اول، مقيّد است و اگر به اين صورت مطرح كنيم كه: «راستِ مفيد خوب و دروغِ مضرّ بد است» مطلق مى‌باشند.
اشكالى كه بر اين تحليل وارد مى‌باشد اين است كه براساس اين بيان، هر يك از راست و دروغ، به دو قسم مفيد و مضر تقسيم خواهد شد و آنگاه گفته مى‌شود كه قول مفيد چه راست باشد و چه دروغ، خوب است و قول مضر چه راست باشد و چه دروغ، بد است. اين‌جاست كه ممكن است كسى بگويد؛ بنابراين، خدا هم مى‌تواند دروغگو باشد و لازم نيست كه حتماً راستگو باشد. آنچه يقينى مى‌باشد اين است كه كلام خداوند مفيد است و مضر نيست، حال اين كلامِ مفيد خداوند راست است يا دروغ، هر دو فرض محتمل است! و اگر كسى به اين حرف ملتزم باشد، نمى‌تواند يقين كند كه كتاب‌هاى آسمانى و اخبار آن‌ها و احاديث قدسى، كه كلام خداوند محسوب مى‌شود، تماماً راست و مطابق با واقع باشد. چه بسا، اين سخنان، دروغ‌هاى مفيدى باشد كه خداوند بيان كرده است!