فلسفه اخلاق
 
١٧ ص
١٨ ص
١٩ ص
٢٠ ص
٢١ ص
٢٢ ص
٢٣ ص
٢٤ ص
٢٥ ص
٢٦ ص
٢٧ ص
٢٨ ص
٢٩ ص
٣٠ ص
٣١ ص
٣٢ ص
٣٣ ص
٣٤ ص
٣٥ ص
٣٦ ص
٣٧ ص
٣٨ ص
٣٩ ص
٤٠ ص
٤١ ص
٤٢ ص
٤٣ ص
٤٤ ص
٤٥ ص
٤٦ ص
٤٧ ص
٤٨ ص
٤٩ ص
٥٠ ص
٥١ ص
٥٢ ص
٥٣ ص
٥٤ ص
٥٥ ص
٥٦ ص
٥٧ ص
٥٨ ص
٥٩ ص
٦٠ ص
٦١ ص
٦٢ ص
٦٣ ص
٦٤ ص
٦٥ ص
٦٦ ص
٦٧ ص
٦٨ ص
٦٩ ص
٧٠ ص
٧١ ص
٧٢ ص
٧٣ ص
٧٤ ص
٧٥ ص
٧٦ ص
٧٧ ص
٧٨ ص
٧٩ ص
٨٠ ص
٨١ ص
٨٢ ص
٨٣ ص
٨٤ ص
٨٥ ص
٨٦ ص
٨٧ ص
٨٨ ص
٨٩ ص
٩٠ ص
٩١ ص
٩٢ ص
٩٣ ص
٩٤ ص
٩٥ ص
٩٦ ص
٩٧ ص
٩٨ ص
٩٩ ص
١٠٠ ص
١٠١ ص
١٠٢ ص
١٠٣ ص
١٠٤ ص
١٠٥ ص
١٠٦ ص
١٠٧ ص
١٠٨ ص
١٠٩ ص
١١٠ ص
١١١ ص
١١٢ ص
١١٣ ص
١١٤ ص
١١٥ ص
١١٦ ص
١١٧ ص
١١٨ ص
١١٩ ص
١٢٠ ص
١٢١ ص
١٢٢ ص
١٢٣ ص
١٢٤ ص
١٢٥ ص
١٢٦ ص
١٢٧ ص
١٢٨ ص
١٢٩ ص
١٣٠ ص
١٣١ ص
١٣٢ ص
١٣٣ ص
١٣٤ ص
١٣٥ ص
١٣٦ ص
١٣٧ ص
١٣٨ ص
١٣٩ ص
١٤٠ ص
١٤١ ص
١٤٢ ص
١٤٣ ص
١٤٤ ص
١٤٥ ص
١٤٦ ص
١٤٧ ص
١٤٨ ص
١٤٩ ص
١٥٠ ص
١٥١ ص
١٥٢ ص
١٥٣ ص
١٥٤ ص
١٥٥ ص
١٥٦ ص
١٥٧ ص
١٥٨ ص
١٥٩ ص
١٦٠ ص
١٦١ ص
١٦٢ ص
١٦٣ ص
١٦٤ ص
١٦٥ ص
١٦٦ ص
١٦٧ ص
١٦٨ ص
١٦٩ ص
١٧٠ ص
١٧١ ص
١٧٢ ص
١٧٣ ص
١٧٤ ص
١٧٥ ص
١٧٦ ص
١٧٧ ص
١٧٨ ص
١٧٩ ص
١٨٠ ص
١٨١ ص
١٨٢ ص
١٨٣ ص
١٨٤ ص

فلسفه اخلاق - غرویان، محسن - الصفحة ٣٦

انسان امر مى‌كند، مى‌گويد «اين‌جور بكن»، «آن‌جور نكن.» «١» حسن و قبح ذاتى: شيعه و معتزله معتقدند كه حُسن و قبح دوگونه است: حُسن و قبح حسى، حسن و قبح عقلى. «حُسن» به‌معناى زيبايى است و هر چيزى كه انسان را جذب كند، زيباست، چه محسوس باشد و چه معقول. طبق اين نظر، هر فعلى كه ذاتاً زيبا باشد و انسان را جذب كند، فعل اخلاقى پسنديده است و هر فعلى كه ذاتاً نازيبا باشد و انسان از آن كراهت داشته باشد، فعل اخلاقى ناپسند است.
برحسب اين نظريه، اخلاق از مقوله جمال و زيبايى معقول است. اما بنا به نظريه غيردوستى و عاطفه‌گرايى- كه پيش‌تر گفتيم- اخلاق از مقوله محبّت است و بنابرنظريه كانت، اخلاق از مقوله تكليف است.
نقد و بررسى: نظريه مزبور تا حد زيادى مورد قبول علماى اسلامى است و تنها گروه اشاعره هستند كه با اين نظريه مخالفند و به حسن و قبح عقلى و ذاتى اعتقاد ندارند. از ديدگاه قرآن و روايات، عقل و فطرت، برخى از ارزش‌ها و حُسن و قبح‌هاى كلى را ذاتاً درك مى‌كنند و نيازى به اكتساب ندارند. استاد مرتضى مطهرى قدس سره مى‌نويسد:
ما در قرآن كريم مى‌خوانيم: «وَنَفْسٍ وَمَا سَوَّاهَا فَأَلْهَمَها فُجُورَها وَتَقْوَاها» «٢» وقتى كه اين آيه كريمه نازل شد: «تَعاوَنُوا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوى‌ وَلَا تَعاوَنُوا عَلَى الْإِثْمِ وَالْعُدْوانِ» «٣» مردى‌