فلسفه اخلاق - غرویان، محسن - الصفحة ٣٢
يا تقبيح نمىكنيم.
٢- افعال طبيعى بين انسان و حيوانات مشترك است؛ مثلا، همانگونه كه ما براى رفع گرسنگى، غذا مىخوريم، حيوانات نيز چنين مىكنند و از اين جهت، تفاوتى بين ما و آنها نيست.
٣- افعال طبيعى، اكتسابى نيستند و ريشه آنها احساسات طبيعى است كه انسان بهطور خدادادى دارا مىباشد. به عبارت ديگر، افعال طبيعى افعالى هستند كه انگيزه آنها بهطور غيراختيارى در ما موجود است؛ مثل فرار از خطر.
٤- در فعل طبيعى، نيت نقشى ندارد و اثر فعل مترتب بر نيت خاصى نيست؛ مثلًا، شما با هر نيّتى آب بنوشيد، سيراب مىشويد و اين اثر، ربطى به نيت شما ندارد. نيت شما هر چه باشد، نتيجه فعل- كه سيراب شدن است- براى شما حاصل مىشود و اين نتيجه، اثر وضعى فعل شماست.
استاد شهيد مرتضى مطهرى قدس سره در توضيح افعال طبيعى مىنويسد:
افعال طبيعى، افعال عادى است و انسان به موجب اين افعال، مورد ستايش وتحسين واقع نمىشود؛ مثلًا، انسان گرسنه مىشود غذا مىخورد، تشنه مىشود آب مىآشامد، كسل مىشود، مىخوابد، عمل جنسى انجام مىدهد، يك كسى به او اهانت مىكند يا مىخواهد حقّش را بربايد از حق خودش دفاع مىكند. اينها را مىگويند «فعل طبيعى» يا «كارهايى عادى و طبيعى» كه حيوانها هم در اين كارها با انسان شركت دارند». «١»