نيّت و تكامل روح‌ روح آدمى موجودى كمال‌طلب و بى‌نهايت خواه است. روح دايم در طلب كمالى بالاتر و مرتبه‌اى بهتر است و اين خصوصيت روح مربوط به يك بُعد خاص نيست، بلكه در همه ابعاد مثل علم و قدرت و جمال سريان دارد؛ مثلًا، انسان به هر درجه‌اى از علم برسد، باز هم دوست دارد مرتبه‌اى بالاتر را احراز كند. در قدرت و ثروت و جمال و امور ديگر نيز به همين صورت است. مى‌توانيم بگوييم ميل به خلود و جاودانگى و مطلق‌گرايى از خصوصيات ذاتى هر انسانى است. «١» از سوى ديگر، چون در انسان ميل‌ها و كشش‌هاى متعدد و متزاحم وجود دارد، گاه توجه انسان در حد خاصى از مراتب يك كمال متوقف مى‌شود؛ مثلًا، در باب علم، نهايت توجه يك فرد اين است كه ديپلم بگيرد يا به مرتبه دكترى برسد و يا در بُعد قدرت، نهايت توجه انسان اين مى‌شود كه رئيس كلانترى محل شود! اين‌جاست كه ميزان تكامل و مرتبه كمال روحى افراد با نيّت پيوند مى‌خورد و رابطه پيدا مى‌كند؛ يعنى: هر قدر توجه و عنايت شما به مرتبه بالاترى از مراتب كمالات انسانى معطوف شود، نشان‌دهنده كمال برتر نفس و اراده بالاتر و همت متعالى‌تر شماست. اگر شما به يك لذّت مادى زودگذر دلخوش شويد و نفستان به آن متوجه شود و به‌دنبال اين توجه، اراده و عزم رسيدن به آن لذّت در شما پديد آيد، معلوم مى‌شود شما حقيقتاً در مرتبه‌اى همسنگ و همطراز با همان لذّت مادى هستيد و نفس شما در همان مرتبه توقف كرده است.