است؛ يعنى: اگر انسان واقعاً هميشه به فكر آخرت خود باشد، هرگز به‌دنبال گناه نمى‌رود و خود را به رذايل اخلاقى آلوده نمى‌سازد.
. ٢- اخلاق و سؤال در قيامت‌ از ديدگاه اسلام، انسان در برابر تمامى اعمال و رفتار درونى و بيرونى خود مسؤول است. انسان مسلمان معتقد است كه اگر چه در اين دنيا كسى او را در برابر اعمال و رفتارش مورد سؤال و بازخواست قرار ندهد، در آخرت قطعاً مورد سؤال قرار خواهد گرفت. اين احساس مسؤوليت و ترس از بازخواست و محاكمه اخروى تأثير بسيار مثبتى در رفتار و كردار انسان خواهد داشت. قرآن كريم مى‌فرمايد:
«وَ لا تَقْفُ ما لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ انَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤادَ كُلُّ اولئِكَ كانَ عَنْهُ مَسْؤُولًا» «١» از چيزى‌كه به‌آن علم ندارى پيروى مكن. به‌درستى كه گوش و چشم و دل- هر يك- مورد سؤال قرار مى‌گيرند.
و نيز در سوره صافات آمده است:
«وَقِفُوهُمْ انَّهُمْ مَسْئُولُونَ» «٢» (روز قيامت گفته مى‌شود) آن‌ها را نگه داريد، به‌درستى كه آنان مسؤولند.
. ٣- اخلاق و ترس از كيفر و عقاب اخروى‌ قيامت و حيات اخروى، ظرف پاداش‌ها و كيفرهاست. كسى كه معتقد