اصول اخلاق اجتماعى - پژوهشکده تحقيقات اسلامي سپاه - الصفحة ٧٤ - ابعاد انضباط اجتماعى

در مكتب اسلام هر مسلمانى وظيفه دارد پيش از شروع به كار اقتصادى، نخست، قانون و احكام آن را بياموزد تا طبق قانون خدا و نظم دينى، اقدام كند و مرتكب خلاف نگردد؛ اميرمؤمنان ٧ مى‌فرمود:

«يا مَعْشَرَ التُّجَّارِ، الْفِقْهَ ثُمَّ الْمَتْجَرَ ...»[١]

اى گروه بازرگانان! نخست، احكام [را بياموزيد] سپس به بازار برويد.

هر مسلمانى در ميدان اقتصادى به صدها تابلو «بايد و نبايد» بر مى‌خورد كه هر يك از آنها بخشى از نظم اقتصادى را رقم مى‌زنند كه رعايت آنها لازم و تخلّف‌ناپذير و يا پسنديده است.

از سوى ديگر توزيع ثروت و مصرف و هزينه نيز بايد طبق نظم و قانون و منزه از هرگونه بى انضباطى صورت پذيرد و هيچ كس مجاز نيست در اموال خويش (با اينكه همه آنها را از راه حلال به دست آورده) به دلخواه خود و خارج از چارچوب عقل و شرع، تصرف كند. قرآن مجيد از اسراف در مصرف نهى كرده، مى‌فرمايد:

«كُلُوا وَ اشْرَبُوا وَ لا تُسْرِفُوا»[٢]

بخوريد و بياشاميد ولى اسراف نكنيد.

چنين قانونى علاوه بر خوردن و آشاميدن در همه موارد مصرف، كاربرد دارد، چنانكه روى سخن نيز با عموم مردم است. رهبر عزيز انقلاب، حضرت آيت اللّه خامنه‌اى در اين باره مى‌فرمايد:

[١] - وسائل الشيعه، ج ١٢، ص ٢٨٢.

[٢] - اعراف( ٧)، آيه ٣١.