اصول اخلاق اجتماعى - پژوهشکده تحقيقات اسلامي سپاه - الصفحة ١٤٠ - جايگاه راستگويى

اقسام صدق‌

علماى اخلاق، صدق را بر شش نوع تقسيم كرده‌اند: ١- راستى در سخن. ٢- راستى در نيّت و اراده. ٣- راستى در عزم. ٤- راستى در وفاى به عزم. ٥- راستى در عمل. ٦- راستى در محقق ساختن همه معارف دينى.[١] كه مى‌توان گفت: همه اين اقسام به تفسير دوم واژه صدّيق بر مى‌گردد و ما شرح بيشتر آن را به كتاب‌هاى مفصل اخلاقى وا مى‌گذاريم و تنها معناى اول يعنى «راستگويى» را در اين درس پى مى‌گيريم.

جايگاه راستگويى‌

راستگويى در شريعت مقدس اسلام از جايگاه بلندى برخوردار است به گونه‌اى كه آن را از اصول خدشه‌ناپذير اخلاق اجتماعى قرار داده و مسلمانان را موظّف كرده است كه هميشه و همه جا در برابر هر مخاطبى، سخن به راستى گويند و هيچ گاه زبان خويش را به گناه دروغ، آلوده نسازند؛ زيرا زشتى دروغ به اندازه‌اى است كه آن را در رديف گناهان كبيره قرار داده است.[٢]

در زيبايى و ارزشمندى راستگويى همين بس كه خداوند متعال، عالى‌ترين درجه آن را داراست:

«... وَ مَنْ اصْدَقُ مِنَ اللَّهِ حَديثاً»[٣]

[١] - محجة البيضاء، ج ٨، ص ١٤١.

[٢] - گناهان كبيره، شهيد دستغيب، ج ١، ص ٢٨٢.

[٣] - نساء( ٢)، آيه ٨٦.