اصول اخلاق اجتماعى - پژوهشکده تحقيقات اسلامي سپاه - الصفحة ١٠٥ - شرايط احسان كامل

ساختن راه، بيمارستان، مدرسه، مسجد، جلوگيرى از آتش و زلزله، دفاع از مرز و بوم، حتّى برداشتن سنگ يا خارى از ميان راه مردم، احسان محسوب مى‌شود و پاداش دارد؛ رسول اكرم ٦ فرمود:

«دَخَلَ عَبْدٌ الجَنَّةَ بِغُصْنٍ مِنْ شَوْكٍ كانَ عَلى‌ طَريقِ الْمُسْلِمينَ فَاماطَهُ عَنْهُ»[١]

بنده، به سبب خارى كه از راه مسلمانان بر مى‌دارد، وارد بهشت مى‌شود.

اميرمؤمنان صلوات اللّه عليه نيز فرمود:

«مَنْ رَدَّ عَنِ الْمُسْلِمينَ عادِيَةَ ماءٍ اوْنارٍ اوْ عادِيَةَ عَدُوّ مُكابِرٍ لِلْمُسْلِمينَ غَفَرَاللَّهُ لَهُ ذَنْبَهُ»[٢]

هر كس شرّ سيل و آتش سوزى يا شرّ دشمن كينه‌توزى را از سر مسلمانان رفع كند، خداوند گناهش را مى‌آمرزد.

شرايط احسان كامل‌

احسان در هر شرايطى، نيكو و پسنديده است ولى چون مؤمن، هر عملى را براى كسب رضاى الهى انجام ميدهد، بايد شرايط كمال و قبولى آن را نيز مراعات كند تا در دام شيطان گرفتار نشود و عملش بدون پاداش نماند.

امام على ٧ براى كامل شدن احسان سه چيز را شرط دانسته و فرموده است:

[١] - بحارالانوار، ج ٧٥، ص ٤٩.

[٢] - وسائل الشيعه، ج ١١، ص ١٠٩.