اصول اخلاق اجتماعى - پژوهشکده تحقيقات اسلامي سپاه - الصفحة ١٠٤ - نمودهاى احسان

مجبور نسازى كه چيزى از نيازمندى‌هاى خود را از تو درخواست كنند گر چه بى نياز باشند.

٤- احسان به زيردستان‌

رأفت و مهربانى و رسيدگى به امور زيردستانى چون خدمتگزار، نيروهاى تحت امر و ... نيز از مصاديق بارز و زيباى احسان است. پرداخت حقوق كامل زيردستان، عفو و گذشت نسبت به آنان، تفقّد و دلجويى از آنان، رفع مشكلات و كمك رسانى در حدّ توان به آنها احسان محسوب مى‌شود؛ يونس بن عمّار مى‌گويد: «امام صادق صلوات اللّه عليه كنيز فرزندش اسماعيل را به من تزويج كرد و فرمود: به او احسان كن. پرسيدم:

چگونه؟ فرمود: «شكمش را سير كن، بدنش را بپوشان و از تقصيرش درگذر ...»[١]

امام على ٧ نيز فرمود:

«اطْعامُ الْاسيرِ وَ الْاحْسانُ الَيْهِ حَقٌّ واجِبٌ وَ انْ قَتَلْتَهُ مِنَ الْغَدِ»[٢]

غذا دادن به اسير و احسان به او حقّى واجب است گر چه فردا او را [طبق قانون خدا] بكشى.

٥- كارهاى خير

همه كارهاى خيرى كه در راستاى خدمت به مردم انجام پذيرد، مانند

[١] - فروع كافى، ج ٥، ص ٥١١.

[٢] - وسائل الشيعه، ج ١١، ص ٦٩.