آسمان و جهان (ترجمه کتاب السماء و العالم بحار الأنوارجلد 14) - علامه مجلسی - الصفحة ٢٢٤ - تفسير

جواب: گوئيم: در آيه چند راه است و هر كدام شبهه‌اى كه بر ناواردى كه خوب انديشه نكرده در آيد از ميان ببرد.

١- معنى «آنچه نازل شده بر دو فرشته» اينست كه خدا خبر داده گروهى اهل كتاب پيروند از دروغى كه شياطين بملك سليمان بسته‌اند و جادوئى كه بدان نسبت دادند، و خدا عزّ و جلّ او را از آنچه دروغ در آورده‌اند تبرئه كرده كه فرموده «سليمان كافر نبود ولى ديوها كافر بودند» براى جادوگرى و ظاهرسازى بر مردم.

سپس فرموده «مى‌آموختند بمردم جادو را و آنچه بدو فرشته فرو شده بود» و همانا آنچه بر آنها فرو شده بود جادوگرى نبود بلكه بيان حقيقت جادو و نيرنگ آن بود براى اينكه مردم از آن دورى كنند، چنانچه خدا انواع گناهان و احوال زشتيها را براى ما بيان كرده تا از آنها دورى كنيم نه اينكه آنها را انجام دهيم، جز اينكه ديوها چون جادو را دانستند بكار بستند و انجام دادند، و ديگران كه مؤمن بودند چون آن را فهميدند از آن حذر كردند، و از دانستن آن سود بردند.

سپس فرمود «وَ ما يُعَلِّمانِ مِنْ أَحَدٍ» اعلام نكردند دو فرشته آن را بكسى» و علم در كلام عرب بمعنى اعلم آمده چنانچه قطامى مى‌گويد:

و كعب بن زهير گويد:

و آنچه دليل است كه در اينجا بمعنى اعلام است نه تعليم قول او است «وَ ما يُعَلِّمانِ مِنْ أَحَدٍ حَتَّى يَقُولا إِنَّما نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلا تَكْفُرْ» يعنى براى كسى جادو را

[١] اعلام كن كه بدنبال گمراهى رهجوئى است* و راستى براى اين گرفتارى زوال است

[٢] اعلام كن اى رسول خدا كه تو مرا دريابى* و راستى كه تهديد تو چون دستگيرى است